Artikel 250 Rechtsvordering (250 Rv)

Afstand doen van de instantie is een formele handeling met formele gevolgen. Artikel 250 Rv zet die op een rij: hoe u de afstand doet, wat er dan met de procedure gebeurt, hoe de gedaagde zijn kosten binnenkrijgt en wanneer de eiser opnieuw kan dagvaarden. Het artikel sluit aan op artikel 249 Rv, dat bepaalt tot welk moment afstand mogelijk is.

Hoe de afstand wordt gedaan

De afstand geschiedt bij akte ter rolle: een verklaring die op een rolzitting wordt ingediend en daarmee officieel wordt vastgelegd. Wordt de afstand gedaan door een advocaat of een gemachtigde, dan moet die een bijzondere volmacht van de eiser overleggen. Een algemene procesvolmacht is dus niet genoeg. Die eis is er niet voor niets: het gaat om een ingrijpende stap die de eiser bewust en aantoonbaar zelf moet hebben gewild.

Wat het gevolg is

Door de afstand worden partijen van rechtswege teruggebracht in de toestand alsof de procedure in deze instantie nooit aanhangig is geweest. Alles wat in die instantie is gebeurd, verliest zijn werking; er ligt geen uitspraak en er is niets beslist. De regeling in het Burgerlijk Wetboek over de stuiting van de verjaring door het instellen van een eis blijft daarbij uitdrukkelijk gelden, zodat de afstand niet automatisch alle gevolgen voor de verjaring uitwist. Wie op dit punt risico loopt, doet er goed aan te laten uitzoeken hoe die regeling in zijn geval uitpakt.

De kosten en het bevelschrift

• Op verlangen van de gedaagde geeft de rechter voor de betaling van de kosten een bevelschrift af.
• Uitvoerbaar bij voorraad — dat bevelschrift kan meteen ten uitvoer worden gelegd, ook als er nog iets tegen zou worden ondernomen.

- Een titel voor de deurwaarder — de gedaagde hoeft dus geen nieuwe procedure te voeren om zijn kosten te innen.

Opnieuw beginnen mag, maar pas na betaling

De eiser kan de vordering opnieuw instellen nadat hij de kosten heeft betaald. Die volgorde is dwingend en werkt als een drempel: u kunt niet dagvaarden, de zaak intrekken en meteen opnieuw beginnen zonder de rekening van de eerste ronde te voldoen. Voor de gedaagde is dat de zekerheid dat hij niet twee keer achter zijn geld aan hoeft.

Een voorbeeld: een verhuurder dagvaardt een huurder, doet vervolgens afstand van de instantie omdat hij zijn stukken niet op orde heeft, en wil een half jaar later met een beter onderbouwde dagvaarding terugkomen. Dat kan, maar eerst moet hij de kosten van de eerste procedure aan de huurder hebben betaald; heeft de huurder daarvoor een bevelschrift gevraagd, dan kan die het bovendien laten uitvoeren.

In de praktijk

Zorg dat de bijzondere volmacht klaarligt voordat uw advocaat de akte neemt, anders loopt de afstand vertraging op. Bent u gedaagde en wordt er afstand gedaan, vraag dan om het bevelschrift in plaats van af te wachten of er wordt betaald. En houd er als eiser rekening mee dat afstand van instantie geen einde maakt aan het geschil zelf: de wederpartij kan u er later gewoon weer op aanspreken, en u kunt de zaak zelf opnieuw aanbrengen.