Artikel 391 Rechtsvordering (391 Rv)

Welke regels gelden bij de herroeping van een beschikking

De artikelen 382 tot en met 384 en 386 tot en met 389 zijn van overeenkomstige toepassing. Overigens wordt het verzoek tot herroeping behandeld op de wijze als in de derde titel is bepaald. titel Tiende A. Prejudiciële vragen aan de Hoge Raad

Toelichting

Artikel 391 Rv vult aan wat artikel 390 Rv openlaat: hoe een herroeping van een beschikking praktisch verloopt. De wetgever heeft daarvoor geen aparte regeling geschreven, maar verklaart de bepalingen over herroeping van vonnissen grotendeels van overeenkomstige toepassing. Voor het overige wordt het verzoek behandeld volgens de gewone regels van de verzoekschriftprocedure.

Wat overeenkomstig geldt

De kern van de vonnisregeling keert hier terug. Dat betekent concreet het volgende.

De gronden zijn dezelfde: bedrog, valse stukken en achtergehouden bewijs van beslissende aard, zoals artikel 382 Rv die omschrijft.
De termijn is dezelfde: drie maanden na het ontstaan van de grond en de bekendheid daarmee, en niet eerder dan nadat de beschikking onaantastbaar is geworden, zoals artikel 383 Rv bepaalt.
De bevoegde rechter volgt uit artikel 384 Rv: degene die in laatste feitelijke instantie over de zaak oordeelde.

- De executie loopt door tenzij u schorsing vraagt, en na een heropening volgt de schorsing vanzelf: dat is de lijn van de artikelen 386 tot en met 389 Rv, met de heropening, het ontbreken van hoger beroep tegen die beslissing en de nieuwe uitspraak.

Wat juist niet overeenkomstig geldt

Eén schakel is bewust overgeslagen: artikel 385 Rv, dat voorschrijft dat de zaak met een dagvaarding wordt ingeleid. Een beschikking hoort bij een verzoekschriftprocedure, en dus begint ook de herroeping ervan met een verzoekschrift bij de bevoegde rechter. Wie toch dagvaardt, kiest de verkeerde ingang en verliest tijd die hij binnen de termijn van drie maanden niet heeft.

Hoe de behandeling verloopt

Vanaf de indiening geldt het gewone stramien van de verzoekschriftprocedure: de griffier roept de belanghebbenden op, zij kunnen een verweerschrift indienen, er volgt in de regel een mondelinge behandeling en de rechter beslist bij beschikking. Ook de gewone regels over bijstand gelden: bij de rechtbank en het hof hebt u een advocaat nodig, bij kantonzaken mag u zelf optreden.

Een voorbeeld. Een beschikking waarin een vergoedingsplicht werd vastgesteld, blijkt te berusten op een vervalste jaaropgave. De benadeelde dient binnen drie maanden na die ontdekking een verzoekschrift tot herroeping in bij de rechter die de beschikking gaf, en vraagt daarin meteen om schorsing van de tenuitvoerlegging. Vindt de rechter de grond juist, dan heropent hij de zaak en beslist hij daarna opnieuw.

In de praktijk

Denk aan drie dingen tegelijk: de juiste ingang (verzoekschrift), de juiste rechter (die van de laatste feitelijke instantie) en de termijn. Vraag in hetzelfde verzoekschrift om schorsing van de tenuitvoerlegging als de beschikking al wordt uitgevoerd, want ook hier gebeurt dat niet uit zichzelf. En houd er rekening mee dat het verzoek kan afstuiten op de uitzondering van artikel 390 Rv, wanneer de aard van de beschikking zich tegen herroeping verzet.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Welke rechter oordeelde het laatst over de feiten?

Hoge Raad · 2014-12-05 · ECLI:NL:HR:2014:3536

Een werknemer wilde een ontbindingsbeschikking laten herroepen. Omdat art. 391 Rv de regels over de herroeping van vonnissen van overeenkomstige toepassing verklaart, moest de Hoge Raad vaststellen welke rechter bij een beschikking de rechter is die in laatste feitelijke instantie heeft geoordeeld. Zijn antwoord: als in hoger beroep alleen is beslist dat geen doorbrekingsgrond aanwezig was, heeft het rechtsmiddelenverbod verhinderd dat het hof de zaak zelf opnieuw beoordeelde, en is de rechter in eerste aanleg die laatste feitelijke rechter. Daar moet het herroepingsverzoek dus worden ingediend.
Wanneer is er bedrog in het geding?

Hoge Raad · 2003-12-19 · ECLI:NL:HR:2003:AN7890

Een bank vroeg herroeping van een ontbindingsbeschikking omdat de werkneemster had verzwegen dat zij elders aan het werk kon. De Hoge Raad past daarbij de regels over de herroeping van vonnissen toe op de beschikking: de termijn van drie maanden van art. 383 lid 1 in verbinding met art. 391 Rv liep vanaf de dag waarop de bank van het verzwegen feit kennisnam, en dat feitelijke oordeel van de kantonrechter was niet onbegrijpelijk. Tegen de nieuwe beslissing in het heropende geding stond vervolgens geen cassatie open. De uitspraak laat zien hoe art. 391 Rv de hele regeling doorschakelt naar verzoekschriftprocedures.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst