Artikel 826 Rechtsvordering (826 Rv)

Wanneer de tijdelijke regelingen vanzelf eindigen

De voorlopige voorzieningen verliezen hun kracht zodra een beschikking waarbij de echtscheiding of de scheiding van tafel en bed is uitgesproken, wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand onderscheidenlijk het huwelijksgoederenregister, aangewezen in artikel 116 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, of zodra de mogelijkheid daartoe vervalt, met dien verstande dat: a. de voorlopige voorziening bedoeld in artikel 822, eerste lid, onderdeel a, haar kracht behoudt totdat de beslissing op een verzoek als bedoeld in artikel 266 lid 5 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, indien dit verzoek is gedaan, in kracht van gewijsde gaat; b. indien een verzoek tot voorziening in het gezag is gedaan of door de rechter ambtshalve in het gezag wordt voorzien, de voorlopige voorzieningen die op de kinderen betrekking hebben, hun kracht behouden totdat het gezag overeenkomstig artikel 253p van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek is begonnen; c. de voorlopige voorziening bedoeld in artikel 822, eerste lid, onderdeel e, haar kracht behoudt totdat de beslissing op een verzoek als bedoeld in artikel 156 van het Eerste Boek van het Burgerlijk Wetboek, indien dit verzoek is gedaan, in kracht van gewijsde gaat.
De voorlopige voorzieningen verliezen eveneens hun kracht zodra een verzoek tot echtscheiding of tot scheiding van tafel en bed wordt ingetrokken, alsmede zodra een beschikking waarbij een verzoek tot echtscheiding of tot scheiding van tafel en bed wordt afgewezen, in kracht van gewijsde gaat.

Toelichting

Voorlopige voorzieningen zijn per definitie eindig, en artikel 826 Rv bepaalt precies wanneer die eindstreep valt. Het hoofdmoment is de inschrijving van de scheiding in de registers: op dat moment houdt de tijdelijke regeling op te gelden. Daarnaast eindigen de voorzieningen als de scheiding juist niet doorgaat. Op de hoofdregel maakt de wet drie uitzonderingen, die voorkomen dat er tussen de tijdelijke en de definitieve regeling een gat valt.

De hoofdregel

De voorzieningen verliezen hun kracht zodra de beschikking waarin de echtscheiding of de scheiding van tafel en bed is uitgesproken, wordt ingeschreven: bij echtscheiding in de registers van de burgerlijke stand, bij scheiding van tafel en bed in het huwelijksgoederenregister waarnaar het Burgerlijk Wetboek verwijst. Ze eindigen ook zodra de mogelijkheid van die inschrijving vervalt, bijvoorbeeld doordat er te lang mee is gewacht.

Drie uitzonderingen

De woning. Is er een verzoek gedaan over het huurrecht van de woning op grond van het Burgerlijk Wetboek, dan blijft de voorziening over het gebruik van de echtelijke woning gelden totdat op dat verzoek onherroepelijk is beslist.

De kinderen. Is er een verzoek over het gezag gedaan, of voorziet de rechter daar uit zichzelf in, dan blijven de voorzieningen die op de kinderen zien gelden totdat het nieuwe gezag volgens het Burgerlijk Wetboek is ingegaan.

Het levensonderhoud. Is er een verzoek om een uitkering tot levensonderhoud gedaan, dan blijft de tijdelijke bijdrage aan de andere echtgenoot doorlopen totdat de beslissing daarop onherroepelijk is.

Als de scheiding niet doorgaat

Het tweede lid regelt de andere afloop. Wordt het verzoek tot echtscheiding of tot scheiding van tafel en bed ingetrokken, dan vervallen de voorzieningen op dat moment. Wordt het verzoek afgewezen, dan vervallen ze zodra die afwijzing in kracht van gewijsde gaat, dat wil zeggen zodra er geen gewoon rechtsmiddel meer tegen openstaat. Zolang er nog hoger beroep loopt, blijft de tijdelijke regeling dus in stand.

Een voorbeeld. Een echtgenoot betaalt op grond van een voorziening maandelijks een bijdrage voor levensonderhoud. De scheiding wordt ingeschreven. Is er in de scheidingsprocedure om een uitkering tot levensonderhoud verzocht, dan loopt de tijdelijke bijdrage door tot daarover onherroepelijk is beslist. Is dat niet verzocht, dan stopt de verplichting bij de inschrijving en is er vanaf dat moment geen grondslag meer om te betalen of te innen.

In de praktijk

Reken uit welke uitzondering op u van toepassing is voordat u een betaling staakt of de sloten vervangt. Wie te vroeg stopt met betalen, kan met terugwerkende kracht een achterstand hebben; wie te lang doorbetaalt, betaalt zonder titel.

Het verval werkt van rechtswege: er komt geen aparte beslissing aan te pas en niemand hoeft de rechter te vragen de regeling te beëindigen. Wilt u eerder van een voorziening af, dan is niet dit artikel maar artikel 824 Rv de weg, dat wijziging of intrekking mogelijk maakt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer verliest een voorlopige voorziening haar kracht?

Hoge Raad · 2018-08-31 · ECLI:NL:HR:2018:1414

In een echtscheidingsprocedure had het hof op grond van art. 223 Rv een voorlopige partneralimentatie voor de duur van het hoger beroep bepaald, omdat de bijzondere regeling van art. 821-826 Rv daarvoor geen ruimte meer liet. In cassatie in het belang der wet besliste de Hoge Raad dat dit niet kan: met de art. 821-826 Rv heeft de wetgever kennelijk een uitputtende regeling beoogd voor de voorlopige voorzieningen die kenmerkend zijn voor een scheidingsprocedure, en die regeling wijkt bovendien aanmerkelijk af van art. 223 Rv. Voor de in art. 822 lid 1, onder a-e, Rv genoemde voorzieningen is daarom geen plaats voor overeenkomstige toepassing van art. 223 Rv. De Hoge Raad stelt daarbij vast dat een voorziening op de voet van art. 223 Rv van kracht blijft totdat de vordering in de hoofdzaak is ingetrokken of de einduitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, en dat daartegen direct hoger beroep en cassatie openstaan.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst