Artikel 282 Rechtsvordering (282 Rv)

Het verweerschrift van de belanghebbende

Iedere belanghebbende kan tot de aanvang van de behandeling of, indien de rechter dit toestaat, in de loop van de behandeling een verweerschrift indienen. Artikel 278 is van overeenkomstige toepassing met dien verstande dat, indien de rechter dit bepaalt, indiening van een verweerschrift in de loop van de behandeling kan geschieden ter terechtzitting onder verstrekking van een afschrift aan de verzoeker en de andere opgeroepen belanghebbenden.
Het verweerschrift en de overgelegde bescheiden gaan vergezeld van de nodige afschriften. Tenzij de indiening overeenkomstig het eerste lid ter terechtzitting plaatsvindt, zendt de griffier onverwijld een afschrift toe aan de verzoeker en aan de andere opgeroepen belanghebbenden.
De griffier roept, voor zover dat nog niet is geschied, hen die verweerschriften hebben ingediend op tegen de dag van de behandeling.
Het verweerschrift mag een zelfstandig verzoek bevatten, mits dit betrekking heeft op het onderwerp van het oorspronkelijke verzoek. De rechter kan aan de verzoeker en aan de overige belanghebbenden gelegenheid geven tegen dit zelfstandige verzoek een verweerschrift in te dienen.

Toelichting

Wie in een verzoekschriftprocedure als belanghebbende wordt opgeroepen, hoeft dat niet lijdzaam af te wachten. Artikel 282 Rv geeft iedere belanghebbende het recht schriftelijk verweer te voeren tegen het verzoek. Dat kan tot het moment waarop de behandeling begint, en met toestemming van de rechter zelfs nog tijdens de behandeling. In dat verweerschrift mag ook een eigen verzoek staan, mits dat over hetzelfde onderwerp gaat.

Tot wanneer u verweer kunt voeren

De hoofdregel is: tot de behandeling aanvangt. Staat de zitting op een bepaalde dag gepland, dan moet het verweerschrift er dus vóór dat moment liggen. Staat de rechter het toe, dan kan het verweerschrift ook nog in de loop van de behandeling worden ingediend, en als de rechter dat bepaalt zelfs ter zitting zelf — dan moet u wel meteen een afschrift geven aan de verzoeker en aan de andere opgeroepen belanghebbenden.

Wat erin moet staan

Het eerste lid verklaart artikel 278 Rv, dat de eisen voor het verzoekschrift bevat, van overeenkomstige toepassing. Het verweerschrift moet dus laten zien van wie het afkomstig is, met naam en woonplaats van de indiener, en het moet helder maken welke beslissing de belanghebbende van de rechter verlangt en op welke gronden. Schrijf op welke feiten volgens u anders liggen en welke onderdelen van het verzoek u bestrijdt. Stukken die u meestuurt, gaan vergezeld van de nodige afschriften, zodat iedereen dezelfde set heeft. Die eisen gaan ook over de indiening zelf: is in de zaak een advocaat voorgeschreven, dan moet ook het verweerschrift door een advocaat worden ondertekend en ingediend. Alleen in zaken waarin u in persoon mag procederen, kunt u het stuk zelf insturen.

De rol van de griffier

Wordt het verweerschrift niet ter zitting ingediend, dan stuurt de griffier onverwijld een afschrift naar de verzoeker en naar de andere opgeroepen belanghebbenden. De griffier roept ook degenen die een verweerschrift hebben ingediend op tegen de dag van de behandeling, voor zover dat nog niet was gebeurd. Wie verweer voert, komt dus vanzelf in beeld voor de zitting.

Een eigen verzoek in het verweerschrift

Het verweerschrift mag een zelfstandig verzoek bevatten. De voorwaarde is dat dit verzoek betrekking heeft op het onderwerp van het oorspronkelijke verzoek; een losstaande kwestie kunt u er niet in binnenhalen, en die kan in deze procedure ook niet worden behandeld. Gaat het tegenverzoek wél over dat onderwerp, dan kan de rechter de verzoeker en de andere belanghebbenden de gelegenheid geven daartegen op hun beurt een verweerschrift in te dienen, zodat ook zij zich erover kunnen uitlaten.

Een voorbeeld. Een ouder dient een verzoek in over de omgang met een kind. De andere ouder voert verweer en vraagt in hetzelfde stuk een andere regeling vast te stellen. Dat gaat over hetzelfde onderwerp en kan dus in het verweerschrift, waarna de rechter beide verzoeken in één keer behandelt.

In de praktijk

Wacht niet tot de zitting. Een verweerschrift dat op tijd binnen is, wordt gelezen en gedeeld; een stuk dat u pas op de zitting overhandigt, kan de rechter weigeren of aanleiding geven de zaak aan te houden. Houd er ook rekening mee dat aan uw verweer griffierecht verbonden kan zijn: betaalt u dat niet op tijd, dan kan uw verweerschrift op grond van artikel 282a Rv buiten beschouwing blijven.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wie kan machtiging vragen om de boeken in te zien?

Hoge Raad · 2003-06-06 · ECLI:NL:HR:2003:AF9440

In een enqueteprocedure, een onderzoek naar het beleid van een vennootschap, was een voormalig bestuurder als belanghebbende tot de procedure toegelaten. De Hoge Raad overweegt dat art. 282 lid 1 Rv niet in het algemeen aangeeft wie belanghebbende is en dat dit uit de aard van de procedure en de daarmee verband houdende wetsbepalingen moet worden afgeleid. Bij de vraag of iemand belanghebbende is, speelt een rol in hoeverre hij door de uitkomst van de procedure zodanig in een eigen belang kan worden getroffen dat hij daarvoor behoort te mogen opkomen, of anderszins zo nauw bij het onderwerp betrokken is of is geweest dat daarin een belang ligt om in de procedure te verschijnen. Dat is de maatstaf waarmee het begrip belanghebbende wordt ingevuld.
Mag de rechter een verweerschrift weigeren?

Hoge Raad · 2016-01-29 · ECLI:NL:HR:2016:155

Het hof had geweigerd kennis te nemen van een verweerschrift. De Hoge Raad overweegt dat iedere belanghebbende tot de aanvang van de mondelinge behandeling een verweerschrift kan indienen, zoals ook in art. 282 lid 1 Rv staat, dat via art. 362 Rv ook in hoger beroep geldt. Vindt de rechter het verweerschrift te omvangrijk of niet eenvoudig te doorgronden, dan kan hij maatregelen nemen zodat de wederpartij genoeg tijd heeft om het stuk te bestuderen, maar hij mag het stuk niet eenvoudig buiten beschouwing laten. De uitspraak beschermt daarmee het recht om verweer te voeren.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst