Artikel 1064 Rechtsvordering (1064 Rv)

Wie een arbitrage verliest, wil vaak weten of hij nog ergens terechtkan. Artikel 1064 Rv geeft daarop een kort en streng antwoord. Tegen een geheel of gedeeltelijk arbitraal eindvonnis staan alleen de vernietiging en de herroeping open, en alleen op de manier die de vijfde afdeling van deze titel voorschrijft. Andere wegen zijn er niet.

Geen gewoon hoger beroep

Er is geen hoger beroep bij het gerechtshof tegen een arbitraal vonnis en geen cassatie bij de Hoge Raad over de inhoud van het geschil. Dat is de prijs van de keuze voor arbitrage: partijen hebben hun geschil bewust bij arbiters ondergebracht in plaats van bij de overheidsrechter, en dan hoort daar geen gewone appelronde bij. Willen zij toch een tweede inhoudelijke beoordeling, dan moeten zij zelf arbitraal hoger beroep afspreken.

Wat vernietiging en herroeping zijn

Vernietiging is een aanval op het vonnis zelf, ingesteld bij het gerechtshof. Het hof beoordeelt niet of arbiters de zaak juist hebben beslecht, maar of zich een van de gronden voordoet die artikel 1065 Rv noemt: het ontbreken van een geldige arbitrageovereenkomst, een onjuist samengesteld scheidsgerecht, het zich niet houden aan de opdracht, het ontbreken van een handtekening of motivering, en strijd met de openbare orde. Een verkeerde uitleg van het contract of een teleurstellende waardering van het bewijs hoort daar niet bij. Herroeping is het tweede rechtsmiddel en gaat over bedrog. Het is bedoeld voor gevallen waarin achteraf blijkt dat het vonnis berust op stukken die vals waren of op bedrog van de wederpartij dat pas later aan het licht is gekomen. De gronden daarvoor staan in artikel 1068 Rv.

Alleen tegen een eindvonnis

Het artikel spreekt over het geheel of gedeeltelijk eindvonnis. Dat sluit aan bij artikel 1049 Rv: het dictum bepaalt of het gevorderde is afgedaan. Tegen een tussenvonnis kan niet zelfstandig worden opgekomen; dat kan alleen samen met het eindvonnis, zoals artikel 1064a Rv bepaalt.

Een voorbeeld

Een onderneming vindt dat het scheidsgerecht een belangrijke getuige ten onrechte niet heeft gehoord en dat het vonnis daardoor verkeerd is. Zij kan daarover geen hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Zij kan alleen bezien of de gang van zaken een vernietigingsgrond oplevert, bijvoorbeeld omdat het scheidsgerecht zich niet aan zijn opdracht heeft gehouden of omdat de manier waarop het vonnis tot stand kwam in strijd is met de openbare orde.

In de praktijk

Ga bij een tegenvallend arbitraal vonnis meteen na of er een vernietigingsgrond is, en niet of het oordeel klopt — dat laatste helpt u niet verder. Let op de korte termijn van artikel 1064a Rv en op de eis dat alle gronden meteen in de dagvaarding moeten staan. En bedenk bij het sluiten van een contract dat het ontbreken van hoger beroep bij arbitrage een bewuste keuze is: wilt u een tweede kans, dan moet u die vooraf regelen.