Artikel 220 Rechtsvordering (220 Rv)

Verwijzing naar een andere rechter bij dezelfde of verknochte zaken

In zaken die reeds eerder bij een andere gewone rechter van gelijke rang aanhangig zijn gemaakt tussen dezelfde partijen over hetzelfde onderwerp, of in geval de zaak verknocht is aan een zaak die reeds bij een andere gewone rechter van gelijke rang aanhangig is, kan de verwijzing naar die andere rechter worden gevorderd. In deze zaken kan de rechter ook ambtshalve naar die andere rechter verwijzen, nadat partijen hierover zijn gehoord. Verwijzing is ook mogelijk indien één der zaken bij de kantonrechter in behandeling is en de andere niet.
Door de eiser kan deze vordering slechts worden ingesteld bij de inleidende dagvaarding of bij incidentele conclusie vóór het antwoord.
Door de gedaagde moet de vordering worden ingesteld bij met redenen omklede conclusie vóór alle weren op de voor het nemen van de conclusie van antwoord bepaalde roldatum.
In het geval van verwijzing naar een andere kamer van hetzelfde gerecht vermeldt de rechter in de beslissing tot verwijzing een nieuwe roldatum alsmede, indien daarin een wijziging optreedt, op welke wijze partijen in het geding moeten verschijnen. Indien tegen de gedaagde verstek is verleend, beveelt de rechter dat de nieuwe roldatum door de eiser bij exploot aan de gedaagde wordt aangezegd onder betekening van de beslissing tot verwijzing. Artikel 221 is bij verwijzing naar een andere kamer van hetzelfde gerecht niet van toepassing.
Indien bij hetzelfde gerecht één der zaken in behandeling is bij de kantonrechter en deze een vordering betreft als bedoeld in artikel 93 onder c of d, kan in de andere zaak verwijzing van die andere zaak naar de kantonrechter worden gevorderd, ook als die zaak reeds eerder aanhangig was.
Artikel 71, vierde lid, eerste zin, is van overeenkomstige toepassing.

Toelichting

Het komt voor dat dezelfde ruzie op twee plaatsen tegelijk speelt, of dat twee zaken zo met elkaar te maken hebben dat het onverstandig is ze los van elkaar te beoordelen. Artikel 220 Rv biedt daarvoor de oplossing: verwijzing naar de andere rechter. Dat kan als tussen dezelfde partijen over hetzelfde onderwerp al eerder een zaak bij een andere gewone rechter van gelijke rang aanhangig is gemaakt, en ook als de zaak verknocht is aan een zaak die daar al loopt.

Twee situaties

De eerste situatie is de dubbele procedure: dezelfde partijen, hetzelfde onderwerp, twee rechtbanken. De tweede is de verknochtheid: de zaken zijn niet identiek, maar hangen zo samen dat een gezamenlijke behandeling tegenstrijdige uitspraken voorkomt. Denk aan een geschil over een aanneemovereenkomst bij de ene rechtbank en een geschil over de daarbij horende garantie bij de andere.

De rechter kan ook uit eigen beweging verwijzen, maar hij hoort partijen daar eerst over. Verwijzing is verder mogelijk als de ene zaak bij de kantonrechter in behandeling is en de andere niet.

Wanneer u het moet vragen

De timing verschilt per partij en luistert nauw.

De eiser. Hij kan de vordering alleen instellen bij de inleidende dagvaarding of bij incidentele conclusie vóór het antwoord.

- De gedaagde. Hij moet haar instellen bij een met redenen omklede conclusie vóór alle weren, op de roldatum die voor het antwoord is bepaald. Wie eerst inhoudelijk verweer voert, is te laat.

Verwijzing binnen hetzelfde gerecht

Wordt de zaak binnen hetzelfde gerecht doorgeschoven naar een andere kamer daarvan, dan noemt de rechter in zijn beslissing meteen een nieuwe roldatum. Verandert daardoor de manier waarop partijen moeten verschijnen, bijvoorbeeld omdat bij de ene kamer een advocaat verplicht is en bij de andere niet, dan vermeldt hij dat erbij. Het slotlid van dit artikel haalt daar een stuk van artikel 71 Rv bij: voor zover dat aan de orde is, zet de rechter in diezelfde beslissing ook welk griffierecht of verhoogd griffierecht wordt geheven en binnen welke termijn dat betaald moet worden. Houd die termijn in de gaten, want een overstap tussen de kantonrechter en de andere kamers kan u geld kosten.

Is tegen de gedaagde verstek verleend, dan beveelt de rechter dat de eiser hem de nieuwe roldatum bij exploot laat aanzeggen, met betekening van de verwijzingsbeslissing. Zo weet ook de niet verschenen gedaagde waar en wanneer de zaak verdergaat. Bij een verwijzing binnen hetzelfde gerecht geldt de gewone oproepingsregeling na verwijzing niet.

Loopt bij hetzelfde gerecht een zaak bij de kantonrechter die tot de categorieën behoort die de wet hoe dan ook aan de kantonrechter toedeelt, dan kan worden gevorderd dat de andere zaak eveneens naar de kantonrechter gaat, ook als die andere zaak er eerder was.

Een voorbeeld

Een werkgever start bij de ene rechtbank een procedure over een concurrentiebeding, terwijl de werknemer bij een andere rechtbank al een zaak aanhangig had gemaakt over de eindafrekening van hetzelfde dienstverband. De werknemer vordert vóór alle weren verwijzing wegens verknochtheid. Worden beide zaken door één rechter behandeld, dan wordt het dienstverband één keer beoordeeld en niet twee keer verschillend.

In de praktijk

Controleer bij het begin van elke procedure of er elders al iets loopt tussen dezelfde partijen of over hetzelfde feitencomplex. Is dat zo, breng dat direct in: uw moment ligt aan het begin en niet halverwege. Onderbouw de samenhang concreet met stukken uit beide dossiers. Verwijzing bespaart dubbele kosten en, belangrijker nog, voorkomt dat u twee uitspraken krijgt die elkaar tegenspreken.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst