Artikel 248 Rechtsvordering (248 Rv)

Als een procedure zonder vonnis eindigt, blijft er soms nog een rekening open staan bij het gerecht. Zijn de schadeloosstelling en het loon van deskundigen op grond van artikel 191 Rv voorlopig in debet gesteld, dan is dat bedrag voorgeschoten en moet het alsnog worden betaald. Artikel 248 Rv regelt hoe dat gebeurt: de rechter bepaalt welk deel elk van de partijen draagt en veroordeelt hen om dat aan de griffier te voldoen. Hij past daarbij dezelfde maatstaf toe als bij een gewone kostencompensatie.

Wat in debet stellen betekent

Een deskundigenonderzoek moet worden betaald voordat de deskundige aan de slag gaat. Kan een partij dat voorschot niet dragen, dan kan het bedrag voorlopig in debet worden gesteld: het onderzoek gaat door en het gerecht schiet voor. Het woord voorlopig is belangrijk. Het is uitstel van betaling, geen kwijtschelding. Aan het einde van de zaak wordt de rekening hoe dan ook opgemaakt.

Waarom er ook bij een afgebroken zaak wordt afgerekend

Eindigt de procedure met een vonnis, dan gaat de in debet gestelde post mee in de kostenveroordeling. Maar een zaak kan ook op de rol worden doorgehaald. Er komt dan geen vonnis met een kostenbeslissing en er is geen verliezer aan te wijzen; zonder dit artikel zou niemand zijn aan te spreken op het bedrag dat het gerecht al had voorgeschoten. De rechter beslist daarom over de verdeling, ook al is er over het geschil zelf niets geoordeeld. Doet de eiser afstand van instantie, dan ligt de kostenkant wél vast: hij moet de kosten van de gedaagde dragen (artikel 249 Rv), en die kan daarvoor om een bevelschrift vragen dat uitvoerbaar bij voorraad is (artikel 250 Rv). Voor dat geval regelt artikel 248 Rv alleen nog de in debet gestelde deskundigenkosten.

Hoe de verdeling uitpakt

• Ieder een deel — de rechter kan het bedrag over partijen verdelen naar wat hem redelijk voorkomt.
• Betaling aan de griffier — het geld gaat naar het gerecht dat het voorschoot, niet naar de wederpartij.
• Een aparte veroordeling — de beslissing staat los van de vraag wie de overige proceskosten draagt.

Een voorbeeld: in een geschil over een lekkage wordt een bouwkundige benoemd en worden zijn kosten voor de huiseigenaar in debet gesteld. Nog voordat de zaak inhoudelijk wordt beslist, treffen partijen een regeling en verdwijnt de zaak van de rol. Het rapport is dan al betaald door het gerecht. De rechter stelt vast welk deel van dat bedrag ieder van beiden aan de griffier moet voldoen.

In de praktijk

Neem deze post uitdrukkelijk mee als u tijdens een lopende procedure een regeling treft: spreek af wie het in debet gestelde bedrag draagt, anders beslist de rechter daarover en kan de uitkomst u tegenvallen. Vraag ook bij de benoeming van een deskundige naar de geraamde kosten, zodat u weet om welke orde van grootte het gaat. En bedenk dat een schikking de openstaande rekening bij het gerecht niet automatisch laat verdwijnen.