- Zodra de beslaglegger in de hoofdzaak een executoriale titel heeft verkregen en deze voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, gaat het conservatoir beslag over in een executoriaal beslag, mits de verkregen titel aan de beslagene en, zo het beslag onder een derde is gelegd, ook aan deze is betekend.
- Wordt de eis in de hoofdzaak afgewezen, en is deze afwijzing in kracht van gewijsde gegaan, dan vervalt daardoor tevens van rechtswege het beslag. Hetzelfde geldt, indien voor de tenuitvoerlegging van de beslissing in de hoofdzaak een rechterlijk bevelschrift of verlof nodig is, en de beslissing waarbij dit door de rechter is geweigerd in kracht van gewijsde is gegaan.
←
Terug 703 · Goederen waarop geen conservatoir beslag mag worden gelegd
Verder 705 · Opheffing van een conservatoir beslag in kort geding
→
Artikel 704 Rechtsvordering (704 Rv)
De overgang van conservatoir beslag in executoriaal beslag
Wettekst
Toelichting
Een conservatoir beslag houdt iets vast, maar levert nog niets op. Dit artikel regelt het scharnierpunt: wint de beslaglegger de hoofdzaak, dan gaat het bewarende beslag over in een executoriaal beslag waarmee daadwerkelijk verhaald kan worden. Verliest hij definitief, dan vervalt het beslag vanzelf.
Wanneer het beslag executoriaal wordt
Drie dingen moeten samenkomen. De beslaglegger moet in de hoofdzaak een executoriale titel hebben gekregen, meestal een vonnis. Die titel moet voor tenuitvoerlegging vatbaar zijn geworden. En de titel moet zijn betekend aan de beslagene; is het beslag onder een derde gelegd, dan ook aan die derde.
Zijn die stappen gezet, dan verandert het karakter van het beslag zonder dat er opnieuw beslag hoeft te worden gelegd. Dat scheelt tijd en kosten, en het voorkomt dat er tussen de uitspraak en de executie een gat valt waarin het goed alsnog kan verdwijnen.
Waarom die betekening telt
De betekening is niet louter een formaliteit. Zij markeert het moment waarop de schuldenaar officieel weet dat er nu een titel ligt en dat het beslag van kleur verschiet. Bij derdenbeslag geldt hetzelfde voor de derde, bijvoorbeeld de bank of de werkgever: die moet weten dat hij niet langer alleen hoeft vast te houden, maar straks moet afdragen.
Wanneer het beslag vervalt
Wordt de eis in de hoofdzaak afgewezen en is die afwijzing in kracht van gewijsde gegaan, dan vervalt het beslag van rechtswege. In kracht van gewijsde betekent dat er geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat, dus dat hoger beroep of cassatie niet meer kan. Er is dan geen aparte opheffingsprocedure nodig: het beslag houdt op te bestaan.
Dezelfde regel geldt in een tweede geval. Soms is er voor het uitvoeren van de uitspraak nog een apart bevelschrift of verlof van de rechter nodig. Weigert die dat, en staat die weigering onherroepelijk vast, dan valt ook daarmee de bodem onder het beslag weg.
Een voorbeeld
Een verhuurder legt conservatoir beslag op de bankrekening van een huurder wegens onbetaalde huur. Enkele maanden later wijst de rechter zijn vordering toe. Zodra het vonnis uitvoerbaar is en aan de huurder en aan de bank is betekend, is het beslag executoriaal en kan de deurwaarder het geblokkeerde saldo laten uitbetalen. Was de vordering afgewezen en had de verhuurder berust, dan was het beslag zonder verdere stappen vervallen.
Voor wie het beslag treft
Wint u de zaak, dan verdwijnt het beslag niet meteen. Het vervalt pas van rechtswege zodra de afwijzing onherroepelijk is; staat er nog een gewoon rechtsmiddel open of is dat tijdig ingesteld, dan blijft het beslag ook tijdens die behandeling liggen. Is dat punt eenmaal bereikt, wacht dan niet passief af: vraag de deurwaarder of de beslaglegger schriftelijk te bevestigen dat het beslag van de baan is, en laat een registratie doorhalen waar die er is.
Loopt de zaak juist tegen u af, houd dan in de gaten of de titel echt is betekend voordat er tot inning wordt overgegaan, en of er niet meer wordt uitgewonnen dan waarvoor verlof en vonnis ruimte geven. Vindt u dat het beslag ondanks alles onterecht is of onnodig zwaar drukt, dan blijft de weg van artikel 705 Rv openstaan.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Kan beslag worden gelegd op kredietruimte?
Een schuldeiser wilde beslag leggen op het nog niet benutte deel van een kredietfaciliteit die zijn schuldenaar bij een bank had. De Hoge Raad oordeelde dat de bevoegdheid om krediet af te roepen een wilsrecht is dat naar zijn aard niet kan worden overgedragen: door overdracht zou een rechtsbetrekking ontstaan tussen de bank en een derde op wie zij geen enkele zeggenschap heeft, terwijl juist de persoon van haar wederpartij voor de bank van groot belang is. Omdat het recht niet overdraagbaar is, is het ook niet vatbaar voor beslag en executie. Het arrest laat zien wanneer de aard van een recht aan overdracht in de weg staat.
-
Pandrecht na beslag: niet tegen de beslaglegger
Het conservatoir derdenbeslag was gevolgd door een toewijzend kortgedingvonnis in plaats van een bodemvonnis, en de vraag was of daarmee het beslag executoriaal was geworden. De Hoge Raad oordeelt dat de beslaglegger daarmee een executoriale titel als bedoeld in art. 704 lid 1 Rv heeft verkregen, zodat het conservatoire derdenbeslag is overgegaan in een executoriaal derdenbeslag; dat de titel in kort geding en niet in de bodemprocedure is verkregen doet daaraan niet af, nu het om dezelfde vordering gaat. Beslissend is dus dat de gegrondheid en de omvang van de vordering zijn getoetst.
-
Verdwijnt een partij automatisch uit het geding?
Na het overlijden van de betrokkene en het daardoor eindigende voogdijschap hadden de zonen het geding bij exploot op hun naam hervat. De Hoge Raad oordeelt dat het verlies van hoedanigheid niet van rechtswege een einde maakt aan de positie van formele procespartij, maar dat daarvoor schorsing en vervolgens hervatting door een andere partij nodig zijn. Omdat de zonen het geding bij exploot hadden hervat, moet worden aangenomen dat zij hun verklaring niet alleen op de grond van het overlijden, maar ook op die van het ophouden van de betrekking hebben gebaseerd.
-
Wat gebeurt er als het bewijsbeslag vervalt?
Nadat een eerste bewijsbeslag van rechtswege was vervallen, legde de beslaglegger opnieuw beslag op dezelfde stukken, die bij een gerechtelijke bewaarder lagen. De beslagene vond dat dit niet mocht, onder meer op grond van art. 1019c lid 2 Rv. De Hoge Raad zet uiteen wat die bepaling meebrengt: vervalt het beslag, dan eindigt ook de bewaring en is het de bewaarder die verplicht is de beslagen zaken af te geven, terwijl van de beslaglegger kan worden gevergd dat hij voor zover nodig aan die afgifte meewerkt. Het oordeel van het hof dat geen rechtsregel zich verzet tegen een nieuw beslag wanneer het eerdere door een fout of anderszins is vervallen, werd in cassatie niet bestreden; de Hoge Raad laat het oordeel van het hof in stand en verwerpt het beroep.
-
Geldt het verval ook bij bewijsbeslag?
Na een bewijsbeslag was de vraag welke procedure als hoofdzaak geldt en of het beslag daardoor kan vervallen. De Hoge Raad overweegt ten overvloede dat art. 704 lid 2 Rv, net als art. 700 lid 3 Rv, ook op een bewijsbeslag van toepassing is, en dat in dat geval de vordering tot inzage in de bescheiden als de eis in de hoofdzaak geldt, of die nu in een afzonderlijke procedure of als incident is ingesteld. Daarmee is de algemene regeling van het conservatoire beslag uitdrukkelijk op het bewijsbeslag betrokken.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.