Artikel 93 Rechtsvordering (93 Rv)

Of uw zaak bij de kantonrechter of bij de gewone kamer van de rechtbank thuishoort, hangt af van twee dingen: het bedrag waar het om gaat en het soort overeenkomst waarover u ruzie hebt. Dit artikel zet die twee maatstaven naast elkaar. Het antwoord is praktisch van groot belang, want bij de kantonrechter mag u zelf procederen zonder advocaat.

De grens van het bedrag

De kantonrechter behandelt vorderingen tot en met € 25.000. De rente die tot de dag van de dagvaarding is verschenen, telt daarbij mee; rente die daarna nog oploopt niet. Wie op de dag van dagvaarding € 24.000 aan hoofdsom en € 1.500 aan verschenen rente vordert, zit dus boven de grens.

Op die hoofdregel staat één uitzondering. Elke vordering rust op een rechtstitel: de rechtsverhouding waaruit zij voortkomt, zoals een overeenkomst. Gaat die rechtstitel zelf boven € 25.000 uit én betwist de gedaagde die titel, dan is de kantonrechter niet bevoegd, ook al is het gevorderde bedrag lager. Beide voorwaarden moeten tegelijk vervuld zijn: een hoge rechtstitel alleen is niet genoeg, en een betwisting van een titel die onder de grens blijft evenmin. Wordt de titel niet betwist, dan blijft het bij de hoofdregel en beslist het gevorderde bedrag.

Voor vorderingen waarvan de waarde niet in geld is uitgedrukt, zoals een vordering tot afgifte van een zaak of tot het nakomen van een verplichting, geldt een eigen maatstaf: zijn er duidelijke aanwijzingen dat het belang niet boven € 25.000 uitkomt, dan hoort de zaak toch bij de kantonrechter. Ontbreken zulke aanwijzingen, dan gaat de zaak naar de gewone kamer.

De zaken die er altijd bij horen

Ongeacht het bedrag of de waarde van de vordering komen bij de kantonrechter terecht:

• arbeidszaken: geschillen over een arbeidsovereenkomst, over een collectieve arbeidsovereenkomst, over algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen en over een vut-overeenkomst als bedoeld in de wettelijke kaderregeling voor vut van overheidspersoneel;
• huurzaken: alles wat uit een huurovereenkomst voortvloeit, van achterstallige huur tot ontbinding en ontruiming;
• agentuur- en consumentenzaken: de agentuurovereenkomst, de consumentenkoop en de overeenkomsten van consumentenkrediet en goederenkrediet zoals het Burgerlijk Wetboek die omschrijft;

- zaken die de wet elders aanwijst als kantonzaak.

Twee situaties ter illustratie

Een particulier koopt bij een autobedrijf een nieuwe auto van € 45.000 en wil de koop ontbinden omdat de auto steeds uitvalt. Het bedrag ligt ruim boven de grens, maar het gaat om een consumentenkoop. De kantonrechter is daarom bevoegd.

Een vastgoedbeleggingsvennootschap verhuurt een winkelpand aan een winkelketen en vordert een huurachterstand van € 80.000, met ontruiming. Beide partijen zijn ondernemingen en het bedrag ligt ver boven de grens. Omdat het geschil voortvloeit uit een huurovereenkomst, is toch de kantonrechter bevoegd: onderdeel c maakt voor huurzaken geen onderscheid naar bedrag of naar het soort huurder.

Wat dit voor u betekent

Bij de kantonrechter mag u in persoon procederen: u hoeft geen advocaat in te schakelen en kunt zelf op de zitting het woord voeren. Ook het griffierecht ligt er lager. Bijstand blijft toegestaan; u mag zich laten vertegenwoordigen door een gemachtigde of een advocaat.

Als u het verkeerd inschat

Dagvaardt u bij de verkeerde rechter, dan volgt geen niet-ontvankelijkheid: de zaak wordt doorverwezen naar de juiste kamer of rechtbank, waarna zij daar verder loopt. Dat kost tijd en soms extra kosten, maar uw vordering gaat er niet aan verloren. Voor de berekening van de grens bij samenloop van meer vorderingen bevat de wet nadere regels.