Artikel 335 Rechtsvordering (335 Rv)

Wie bij verstek is veroordeeld, heeft een eigen rechtsmiddel: verzet bij dezelfde rechter. Artikel 335 Rv sluit voor hem het hoger beroep uit. Maar de bepaling regelt ook wat er gebeurt als de oorspronkelijke eiser zelf naar het gerechtshof stapt, bijvoorbeeld omdat hij minder toegewezen kreeg dan hij vorderde. Dan wordt de niet verschenen gedaagde alsnog in het hoger beroep betrokken, en verliest hij zijn recht op verzet.

Verstek betekent verzet, geen appel

Verstek wordt verleend tegen de gedaagde die niet in de procedure verschijnt of het griffierecht niet op tijd voldoet. Krijgt hij daarna een veroordeling, dan is de weg terug het verzet: hij komt alsnog in dezelfde instantie en de zaak wordt daar overgedaan. Het eerste lid sluit hoger beroep voor hem uit.

Als de eiser in hoger beroep gaat

Stelt de oorspronkelijke eiser hoger beroep in, dan verandert het beeld. De gedaagde kan in dat hoger beroep al zijn verweren alsnog naar voren brengen, ook via een incidenteel beroep waarmee hij zelf klaagt over onderdelen van het vonnis. De keerzijde staat er meteen bij: hij kan dan geen verzet meer instellen in de eerste aanleg. Het geschil verhuist in zijn geheel naar het hof.

Eén weg voor hetzelfde vonnis

Het gevolg van deze regeling is dat er over één verstekvonnis niet tegelijk een verzet bij de eerste rechter en een hoger beroep bij het hof loopt. De wet kiest voor het hoger beroep dat al is ingesteld, en geeft de gedaagde daar de ruimte om al zijn verdedigingen te voeren.

De uitzondering van het tweede lid

Er is één geval waarin de niet verschenen gedaagde wél zelf in hoger beroep kan. Dat betreft het vonnis dat artikel 140 Rv, derde lid, bedoelt: de zaak met meer gedaagden waarin één vonnis wordt gewezen dat als een vonnis op tegenspraak geldt. Omdat verzet dan niet openstaat, zou hij anders zonder rechtsmiddel zitten. De wettekst stelt daarbij een voorwaarde: hij moet vooraf bij voorraad aan het vonnis voldoen, tegen het stellen van zekerheid, en dat zelfs als het vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad was verklaard.

Een voorbeeld. Twee huurders worden samen gedagvaard; één verschijnt, de ander niet. Er komt één vonnis dat voor beiden als op tegenspraak geldt. De huurder die wegbleef, kan daartegen in hoger beroep. De wet verlangt dat hij eerst aan het vonnis voldoet, tegen het stellen van zekerheid.

In de praktijk

Krijgt u een verstekvonnis, zoek dan meteen uit welk rechtsmiddel voor u openstaat en binnen welke termijn; verzet en hoger beroep kennen verschillende regels. Hoort u dat de wederpartij hoger beroep heeft ingesteld, laat dat dan niet lopen: dat is voor u het moment om uw verweer te voeren, en het is dan ook het enige moment dat u nog heeft.