Artikel 770b Rechtsvordering (770b Rv)

Een beslag op goederen van de huwelijksgemeenschap heeft een duidelijk eindpunt: het valt weg zodra het zijn functie heeft verloren. Dit artikel wijst twee momenten aan waarop dat gebeurt: de toedeling of levering bij de verdeling, en de intrekking van het verzoek. Daarnaast blijft de gewone regel gelden dat het beslag vervalt zodra de afwijzing van het verzoek in de hoofdzaak onherroepelijk is. Verder zet het artikel een reeks bepalingen opzij die bij een gewoon verhaalsbeslag horen maar hier niet thuishoren.

Verval bij toedeling

Wordt het verzoek toegewezen waarmee de gemeenschap wordt opgeheven, waarmee echtscheiding of scheiding van tafel en bed wordt uitgesproken of waarmee het geregistreerd partnerschap wordt ontbonden, dan loopt het beslag mee met de verdeling. Het vervalt op het moment dat de goederen aan de andere partner worden toegedeeld, of wanneer zij krachtens de verdeling aan de beslaglegger zelf worden geleverd. In beide gevallen is de vraag beantwoord waar het beslag voor diende: er staat vast wie wat krijgt.

Verval bij intrekking

Het tweede lid regelt de andere kant. Wordt het verzoek ingetrokken — bijvoorbeeld omdat de partners het toch weer met elkaar proberen — dan vervalt het beslag eveneens, en wel meteen. Er is dan immers geen hoofdzaak meer waarin de aanspraak wordt beoordeeld, en dus geen grond om nog goederen vast te houden. Er hoeft geen aparte procedure te worden gevoerd om dat verval in te roepen; het volgt uit de wet.

• Toegedeeld aan de ander: het beslag daarop houdt op.
• Geleverd aan de beslaglegger: hij is eigenaar en heeft geen beslag meer nodig.

- Verzoek ingetrokken of definitief afgewezen: het beslag vervalt in zijn geheel.

Wat niet van toepassing is

Het derde lid sluit een aantal bepalingen uit die bij conservatoir verhaalsbeslag wél gelden, waaronder het eerste lid van artikel 704 Rv over de overgang in een executoriaal beslag. Dat past hier niet: dit beslag mondt niet uit in uitwinning van een schuldenaar, maar in een verdeling tussen twee mensen die samen eigenaar waren. Ook de overige uitgesloten bepalingen horen bij de afwikkeling van een verhaalsbeslag en zouden hier alleen verwarring scheppen.

Een voorbeeld

Op de gezamenlijke auto en op een spaarrekening ligt maritaal beslag. In de verdeling gaat de auto naar de partner die niet het beslag legde, en het saldo van de rekening naar degene die het beslag wel legde. Op het moment van toedeling vervalt het beslag op de auto, zodat die vrij op naam kan worden gezet. Het saldo komt aan de beslaglegger toe, waarna ook daar geen beslag meer nodig is.

In de praktijk

Voor beide partners is het van belang om het verval ook administratief zichtbaar te maken. Bij een onroerende zaak staat het beslag ingeschreven in de openbare registers, en een koper of een notaris wil zwart-op-wit zien dat er niets meer op rust. Vraag daarom bij de afwikkeling om een schriftelijke bevestiging en, waar nodig, om doorhaling van de inschrijving. Loopt de scheiding nog en wilt u eerder van het beslag af, dan is dit artikel niet de weg; dan blijft opheffing vragen bij de voorzieningenrechter de aangewezen route.