- Allen zonder woonplaats of gewone verblijfplaats in Nederland die bij een Nederlandse rechter een vordering instellen of zich voegen of tussenkomen in een geding alhier, zijn verplicht op vordering van de wederpartij zekerheid te stellen voor de proceskosten en de schadevergoeding tot betaling waarvan zij veroordeeld zouden kunnen worden.
- Geen verplichting tot het stellen van zekerheid bestaat: a. indien dit voortvloeit uit een verdrag of uit een EG-verordening; b. indien een veroordeling tot betaling van proceskosten en schadevergoeding op grond van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, een verdrag, een EG-verordening of een wet ten uitvoer zal kunnen worden gelegd ter plaatse waar degene van wie zekerheid gevorderd wordt, zijn woonplaats of gewone verblijfplaats heeft; c. indien redelijkerwijs aannemelijk is dat verhaal voor een veroordeling tot betaling van proceskosten en schadevergoeding in Nederland mogelijk zal zijn; d. indien daardoor voor degene van wie zekerheid wordt gevorderd de effectieve toegang tot de rechter zou worden belemmerd.
- De wederpartij is bevoegd de vordering, bedoeld in het eerste lid, in te stellen vóór alle weren.
- De partij die het stellen van zekerheid vordert, wordt niet geacht daardoor de rechtsmacht van de rechter te hebben erkend.
- Het vonnis waarbij het stellen van zekerheid wordt bevolen, drukt de som uit tot beloop waarvan de zekerheid moet worden verstrekt.
←
Terug 223 · De voorlopige voorziening voor de duur van het geding
Verder 225 · De gronden voor schorsing van het geding
→
Artikel 224 Rechtsvordering (224 Rv)
Zekerheidstelling voor proceskosten door een eiser uit het buitenland
Wettekst
Toelichting
Wint u een procedure, dan wordt de verliezende partij meestal in de proceskosten veroordeeld. Woont die partij buiten Nederland, dan kan het innen van dat bedrag lastig zijn. Artikel 224 Rv beschermt daartegen. Wie geen woonplaats of gewone verblijfplaats in Nederland heeft en hier een vordering instelt, zich voegt of tussenkomt, moet op vordering van de wederpartij zekerheid stellen voor de proceskosten en de schadevergoeding waartoe hij veroordeeld zou kunnen worden.
Wat zekerheidstelling inhoudt
Zekerheid stellen betekent dat er een bedrag beschikbaar wordt gemaakt waarop de wederpartij zich kan verhalen als zij de zaak wint. Dat gebeurt meestal met een bankgarantie of door storting van een bedrag. Het vonnis waarin de zekerheidstelling wordt bevolen, noemt het bedrag waarvoor zij moet worden verstrekt; u weet dus precies waar u aan toe bent.
De vier uitzonderingen
De verplichting geldt lang niet altijd. De wet noemt vier situaties waarin geen zekerheid hoeft te worden gesteld.
- Verdrag of Europese verordening. Vloeit uit een verdrag of uit een verordening voort dat geen zekerheid mag worden verlangd, dan houdt het op.
- Uitvoerbaarheid elders. Kan een kostenveroordeling worden uitgevoerd op de plaats waar de betrokkene woont, bijvoorbeeld op grond van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden, een verdrag, een verordening of een wet, dan is zekerheid overbodig.
- Verhaal in Nederland. Is redelijkerwijs aannemelijk dat verhaal hier mogelijk zal zijn, bijvoorbeeld omdat de eiser hier vermogen heeft, dan vervalt de verplichting ook.
- Toegang tot de rechter. Zou de eis van zekerheid de effectieve toegang tot de rechter belemmeren, dan wordt zij niet opgelegd. Zo blijft de procedure ook open voor wie de zekerheid niet kan opbrengen.
Het moment en de bevoegdheid
Het derde lid geeft de wederpartij de bevoegdheid de vordering tot zekerheidstelling in te stellen vóór alle weren, dus voordat zij inhoudelijk verweer voert. De vordering wordt als incident in de lopende procedure ingesteld en de rechter beslist daarover bij vonnis. Belangrijk is verder dat het vragen van zekerheid niet betekent dat u de rechtsmacht van de Nederlandse rechter erkent: u kunt dus tegelijk het standpunt innemen dat de zaak hier helemaal niet thuishoort.
Een voorbeeld
Een onderneming zonder vestiging of vermogen in Nederland daagt een Nederlandse leverancier voor de rechtbank. De leverancier vreest dat hij, ook als hij wint, zijn advocaatkosten nooit terugziet. Vóór alle weren vordert hij zekerheidstelling. De buitenlandse onderneming voert aan dat een kostenveroordeling in haar land op grond van een verdrag kan worden uitgevoerd. Klopt dat, dan hoeft zij geen zekerheid te stellen; kan zij dat niet aantonen, dan bepaalt de rechter het bedrag waarvoor zij zekerheid moet verstrekken.
In de praktijk
Wordt u aangesproken door een partij uit het buitenland, breng dan meteen in kaart of u bij winst uw kosten kunt verhalen, en stel de vordering tot zekerheidstelling in vóór uw inhoudelijke verweer; het derde lid geeft de wederpartij uitdrukkelijk de bevoegdheid om dat vóór alle weren te doen. Bent u zelf de eiser van buiten Nederland, wees dan voorbereid: verzamel bewijs dat een kostenveroordeling bij u thuis kan worden uitgevoerd of dat u hier verhaal biedt, en wijs zo nodig op het belang van toegang tot de rechter.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Zekerheid voor proceskosten in een verzoekprocedure
Een partij vroeg in cassatie dat de verzoeker zekerheid zou stellen voor de proceskosten. De Hoge Raad overweegt dat in een verzoekschriftprocedure de rechter op grond van art. 289 Rv niet verplicht is een proceskostenveroordeling uit te spreken, en dat hij, als hij mede gelet op de aard van het geschil aannemelijk acht dat geen kostenveroordeling zal volgen, kan afzien van het gelasten van zekerheidstelling. Daarbij herhaalt de Hoge Raad dat in de procedure na een verzoek onder de Faillissementswet overeenkomstig art. 362 Rv in verbinding met art. 289 Rv een kostenveroordeling kan worden uitgesproken. De uitspraak laat zien dat het kunnen van art. 289 Rv doorwerkt in de beslissing over zekerheidstelling.
-
Zekerheid voor proceskosten in de verzetprocedure
Een in de Verenigde Arabische Emiraten wonende partij die als derde in verzet was gekomen tegen een faillietverklaring, stelde dat art. 224 Rv op haar niet van toepassing was omdat zij geen vordering had ingesteld en zich niet had gevoegd of was tussengekomen. De Hoge Raad verwierp dat. De strekking van art. 224 lid 1 Rv is te voorkomen dat een gedaagde wordt geconfronteerd met een oninbare proceskostenveroordeling omdat die niet kan worden tenuitvoergelegd in het land waar de eiser woont. Mede gelet op die strekking is de bepaling van overeenkomstige toepassing wanneer een derde op de voet van art. 10 Fw in verzet komt tegen een faillietverklaring. Dat zij bestuurder was van een in Nederland gevestigde vennootschap maakte haar niet tot iemand met woonplaats in Nederland.
-
Statutaire zetel in Nederland sluit zekerheidstelling uit
Een curator had in een verzetprocedure over faillietverklaringen zekerheidstelling voor de proceskosten gevorderd, met het argument dat de wederpartij een vestigingsadres in Dubai had. Het hof beval zekerheidstelling en verklaarde de appellante vervolgens niet-ontvankelijk toen die uitbleef. De Hoge Raad vernietigde: tussen partijen stond vast dat de vennootschap statutair in Amsterdam was gevestigd, zodat zij op grond van art. 1:10 lid 2 BW woonplaats in Nederland heeft. Alleen daarom al was er geen grond om zekerheidstelling te bevelen, en was de niet-ontvankelijkverklaring ten onrechte uitgesproken.
-
Waarvoor strekt de zekerheid zich uit?
Een in Iran gevestigde eiseres werd in cassatie aangesproken tot zekerheidstelling, ook voor proceskosten waarin zij in eerdere instanties al was veroordeeld en die onbetaald waren gebleven. De Hoge Raad bakende de omvang af. De zekerheid ziet op de proceskosten tot betaling waarvan de betrokken partij in die instantie veroordeeld zou kunnen worden; daartoe behoren ook de kosten van het incident tot zekerheidstelling en, in cassatie, de kosten van een eventueel incidenteel cassatieberoep. Voor onbetaald gebleven proceskosten uit eerdere instanties kan op grond van art. 224 Rv geen zekerheid worden gevorderd: de bepaling ziet alleen op de kosten die rechtstreeks uit de desbetreffende instantie voortvloeien. De Hoge Raad voegde eraan toe dat hij dat al voor de voorganger van art. 224 Rv had beslist en dat uit de parlementaire geschiedenis niet volgt dat de wetgever daarin verandering heeft willen brengen.
-
Een verdrag kan de zekerheidstelling blokkeren
In cassatie werd zekerheidstelling voor de proceskosten gevorderd van een partij die geen woonplaats in Nederland zou hebben. Die partij beriep zich op de uitzondering van art. 224 lid 2, onder a, Rv, die geldt wanneer het ontbreken van de verplichting uit een verdrag of verordening voortvloeit. De Hoge Raad stelde vast dat Belgie geen partij is bij het Verdrag inzake de toegang tot de rechter in internationale gevallen, maar wel - net als Nederland - bij het Haags Rechtsvorderingsverdrag 1954, waarvan art. 17 lid 1 verbiedt zekerheidstelling op te leggen op grond van de hoedanigheid van vreemdeling of het gemis van woonplaats. Omdat de betrokkene met zijn paspoort en een getuigschrift van woonst had aangetoond dat hij Belgisch onderdaan is en in Belgie woont, slaagde dat beroep en werd de vordering tot zekerheidstelling afgewezen.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.