Artikel 394 Rechtsvordering (394 Rv)

Als de Hoge Raad de prejudiciële vraag heeft beantwoord, komt de zaak terug bij de rechter die haar had stilgelegd. Artikel 394 Rv bepaalt wat er dan gebeurt: partijen mogen zich eerst schriftelijk uitlaten over de uitspraak, en daarna beslist de rechter met inachtneming van dat antwoord. Alleen als het antwoord voor de beslissing niet meer nodig is, blijft die stap achterwege.

Eerst het woord aan partijen

De rechter mag het antwoord dus niet zonder meer toepassen. Partijen krijgen de kans erop te reageren, en dat is meer dan een formaliteit. Een prejudiciële beslissing beantwoordt een rechtsvraag in algemene bewoordingen; wat die betekent voor de feiten van uw dossier, is vaak precies waar het daarna nog over gaat. In die ronde legt u uit welke gevolgen het antwoord volgens u heeft voor de vordering, voor het verweer en voor het bewijs.

De rechter is gebonden aan het antwoord

Vervolgens beslist de rechter met inachtneming van de uitspraak. Hij kan de rechtsvraag dus niet alsnog anders beantwoorden. Wat hij wel doet, is het antwoord toepassen op de feiten die hij heeft vastgesteld, en daaruit de uitkomst afleiden. Blijkt onderweg dat het antwoord er voor de afloop niet meer toe doet — bijvoorbeeld omdat de vordering op een ander punt strandt — dan hoeft hij die weg niet te bewandelen.

De kosten van de tussenfase

Het tweede lid regelt de rekening. De Hoge Raad begroot in zijn beslissing wat partijen aan de prejudiciële ronde hebben besteed, maar veroordeelt niemand tot betaling. Die stap zet de rechter die de zaak afdoet: hij kan het door de Hoge Raad begrote bedrag voor de kosten van de wederpartij meenemen in de proceskostenveroordeling. Verliest u de zaak, dan kan de tussenfase bij de Hoge Raad dus deel gaan uitmaken van wat u moet betalen.

Niet alles telt mee. De extra kosten die ontstaan doordat een partij de toelichting door een andere advocaat liet geven, blijven op grond van artikel 393 Rv buiten die begroting en daarmee buiten de veroordeling.

Een voorbeeld. Een groep consumenten voert bij de rechtbank hetzelfde geschil over een beding in algemene voorwaarden. In één zaak wordt de vraag gesteld of dat beding is toegestaan. Komt het antwoord binnen, dan reageren beide partijen schriftelijk, waarna de rechtbank de zaak afdoet in lijn met dat antwoord — en in de kostenveroordeling ook de begrote kosten van de cassatiefase kan betrekken.

In de praktijk

Zorg dat u klaarstaat als het antwoord er is: uw uitlating is de laatste kans om de vertaalslag naar uw eigen zaak te maken. Doe dat concreet, met verwijzing naar de vastgestelde feiten. Houd er tegelijk rekening mee dat het antwoord ook doorwerkt in andere zaken die op dezelfde vraag zijn aangehouden, en dat een ongunstig antwoord meestal het moment is om over een regeling na te denken in plaats van door te procederen.