Artikel 855 Rechtsvordering (855 Rv)

Wie iets in gerechtelijke bewaring laat nemen, moet dat op papier vastleggen. Gaat het om een roerende zaak die geen registergoed is, dan geeft hij bij de inbewaringgeving aan de bewaarder op waarop de bewaring berust, en de bewaarder geeft daar een bewijs voor terug. Bij elke gerechtelijke bewaring geldt daarnaast dat degene tegen wie zij zich richt zo snel mogelijk schriftelijk bericht krijgt met de grond ervan. Artikel 855 Rv maakt daarmee zichtbaar waarom een voorwerp is weggehaald en op wiens gezag.

Wat de bewaarder te horen krijgt

De bewaarder moet weten of hij handelt op grond van een wettelijke bepaling of op grond van een rechterlijk bevel, en welke dat is. Dat is voor hem geen formaliteit: hij neemt een voorwerp onder zich dat van een ander is en moet kunnen uitleggen waarom hij het niet zomaar teruggeeft. Hij geeft een ontvangstbewijs af waarop die grondslag staat vermeld. Dat bewijs is later het aanknopingspunt bij vragen over afgifte, kosten en aansprakelijkheid.

Het bericht aan de betrokkene

Het tweede lid richt zich op degene die zijn spullen kwijt is. Wie de zaak in bewaring heeft gegeven, moet hem zo spoedig mogelijk schriftelijk laten weten dat dit is gebeurd en op welke grond. De wet noemt hier geen vast aantal dagen; de norm is dat het niet blijft liggen. Dit gaat om zaken die zonder toestemming van hun houder zijn weggehaald, en die mag niet in het ongewisse blijven over wat er is gebeurd.

Waarom die grondsvermelding telt

Zonder te weten waarop de bewaring stoelt, kunt u er niets tegen doen. De grond bepaalt welke weg openstaat: berust de bewaring op een beslag, dan raakt opheffing van dat beslag ook de bewaring; berust zij op een bevel van de voorzieningenrechter, dan is opheffing in kort geding op grond van artikel 860 Rv de weg. De mededeling is dus het startpunt van uw verweer, niet alleen een beleefdheid.

Een voorbeeld. Een ondernemer komt op zijn bedrijfsterrein en ziet dat een machine is opgehaald. Hij ontvangt kort daarna een brief waarin staat dat de machine in gerechtelijke bewaring is gesteld en op welke grond. Met die brief kan hij bepalen of hij opheffing vraagt of dat hij zekerheid stelt om de machine terug te krijgen.

In de praktijk

Bewaar het bericht en het eventuele ontvangstbewijs zorgvuldig. Bij een geschil over de staat van het voorwerp of over de kosten is de datum van inbewaringgeving het ijkpunt.

Ontbreekt de mededeling of blijft de grond onduidelijk, vraag er dan schriftelijk om bij degene die de bewaring heeft laten uitvoeren, of bij de deurwaarder als er beslag aan ten grondslag ligt. Pas als u de grondslag kent, kunt u gericht opheffing of afgifte vorderen.