Artikel 57 Rechtsvordering (57 Rv)

Soms wonen de twee partijen in dezelfde woning: echtgenoten die nog niet uit elkaar zijn, of huisgenoten die met elkaar in conflict raken. Dan zou de gewone regel — het afschrift achterlaten aan de woonplaats bij een huisgenoot — betekenen dat het stuk in handen van de verzoeker zelf terechtkomt. Dit artikel voorkomt dat: in zo'n geval moet de deurwaarder het exploot in persoon aan de geadresseerde doen.

Waarom hier in persoon

De regel beschermt degene tegen wie het stuk is gericht. Wie een procedure begint tegen zijn huisgenoot heeft er belang bij dat die er iets van merkt en zich kan verweren, maar hij is tegelijk degene die het stuk fysiek onder ogen zou krijgen als het aan de woning wordt gelaten. De wet haalt die mogelijkheid weg door alleen betekening aan de betrokkene zelf toe te staan. Een afschrift dat aan de verzoeker of aan de brievenbus wordt overgelaten, volstaat hier niet.

Als betekening in persoon niet lukt

De geadresseerde kan onvindbaar zijn of de deur niet opendoen. Dan volgt de deurwaarder de weg van artikel 47 Rv: het afschrift in een gesloten envelop achterlaten of, als dat feitelijk onmogelijk is, per post bezorgen, telkens met vermelding in het exploot van wat hij heeft gedaan en waarom. Daar komt in dit geval iets bij.

De deurwaarder zorgt bovendien dat een afschrift terechtkomt bij het parket van het openbaar ministerie bij het gerecht waar de zaak dient of zal gaan dienen. Gaat het niet om een lopende of aanstaande procedure, dan is dat het parket bij de rechtbank in het rechtsgebied waar de woning ligt. Moet de zaak bij de Hoge Raad dienen, dan gaat het naar het parket van de procureur-generaal daar.

De taak van het openbaar ministerie

Het artikel geeft dat parket vervolgens een eigen opdracht: het bevordert dat het exploot de betrokkene bereikt. Dat is geen loze formule. Het openbaar ministerie fungeert hier als extra kanaal in een situatie waarin de gewone kanalen juist onbetrouwbaar zijn, omdat de wederpartij letterlijk in dezelfde woning zit. De betekening zelf is intussen gedaan; deze inspanning komt erbij en stelt de termijn niet uit.

Een voorbeeld

Twee echtgenoten wonen nog samen in de echtelijke woning terwijl een van hen een procedure start. De deurwaarder komt langs en treft alleen de verzoeker aan. Hij mag het afschrift dan niet aan hem meegeven voor de ander. Hij probeert de ander in persoon te bereiken; lukt dat niet, dan laat hij een gesloten envelop achter of stuurt hij het stuk per post, en zendt hij daarnaast een afschrift naar het parket, dat probeert het stuk bij de betrokkene te krijgen.

In de praktijk

Begint u een procedure tegen iemand met wie u de woning deelt, zeg dat dan tegen uw advocaat en de deurwaarder, want de wijze van betekenen wijkt af en een fout op dit punt kan de hele start van uw zaak onderuithalen. Bent u degene voor wie het exploot bestemd is, dan geldt het omgekeerde: ontvangt u een gesloten envelop of een bericht van het parket, neem het serieus en zoek meteen uit welke termijn er loopt.