De boedelbeschrijving zal bevatten: 1°. naam, voornaam en woonplaats van de verschenen of opgeroepen partijen en van de aangewezen schatters; 2°. een korte beschrijving van alle tot de boedel behorende goederen en schulden en, zo een der partijen zulks wenst, een schatting van de waarde van de roerende zaken door een of meer door partijen aan te wijzen schatters met hun beëdiging; 3°. een opgave van de plaats waar de beschreven zaken zich bevinden, of waarheen zij zijn overgebracht; 4°. een opgave van tot de boedel behorende geldsommen; 5°. een opgave van de aangetroffen boeken en registers betreffende de boedel, die op de eerste en laatste bladzijden worden gewaarmerkt, ingeval van een notariële beschrijving door de notaris en ingeval van een onderhandse beschrijving door de partijen; 6°. vermelding van de akten die op de goederen en de schulden van de boedel betrekking hebben; 7°. ingeval van een notariële beschrijving: vermelding van de eed, af te leggen in handen van de notaris, van hen die vóór de beschrijving de goederen in hun macht hadden of het huis waarin deze zich bevinden bewoond hebben, dat zij niets hebben verduisterd, noch gezien hebben, noch weten dat iets verduisterd is.
Artikel 674 Rechtsvordering (674 Rv)
Wat de boedelbeschrijving moet vermelden
Wettekst
Toelichting
Artikel 674 Rv bepaalt wat er in een boedelbeschrijving moet staan. Het is de inhoudelijke kern van deze afdeling: hier staat wat de beschrijving tot een bruikbaar document maakt voor de verdeling van een nalatenschap of een gemeenschap.
De verplichte onderdelen
De boedelbeschrijving vermeldt in ieder geval de volgende onderdelen:
- De betrokkenen: van de partijen die zijn verschenen of opgeroepen, en van de schatters die zijn aangewezen, worden naam, voornaam en woonplaats vermeld.
- Goederen en schulden: een korte beschrijving van alles wat tot de boedel behoort, dus ook de schulden.
- De vindplaats: waar de beschreven zaken zich bevinden, of waarheen zij zijn overgebracht.
- Het geld: een opgave van de geldsommen die tot de boedel behoren.
- Boeken en registers: een opgave van de aangetroffen boeken en registers over de boedel, die op de eerste en de laatste bladzijde worden gewaarmerkt.
- De akten: vermelding van de akten die op de goederen en de schulden betrekking hebben.
De schatting van de waarde
Een waardering is niet standaard. Wil een van de partijen dat de roerende zaken worden geschat, dan gebeurt dat door een of meer schatters die de partijen aanwijzen, en die daarvoor worden beëdigd. Eén partij die erom vraagt is dus genoeg.
Die mogelijkheid is waardevol wanneer er verdeeld moet worden. Zonder waarde is er niets te verrekenen: wie de auto krijgt en wie het schilderij, is pas eerlijk te bepalen als er bedragen naast staan. Komen partijen niet tot overeenstemming over de schatters, dan voorziet artikel 675 Rv in een oplossing. Het waarmerken van boeken en registers op de eerste en laatste bladzijde heeft een vergelijkbaar doel: het maakt zichtbaar of er later bladen zijn toegevoegd of verwijderd. Bij een notariële beschrijving doet de notaris dat, bij een onderhandse doen de partijen het zelf.
De eed bij een notariële beschrijving
Wordt de beschrijving bij notariële akte opgemaakt, dan komt daar een verklaring onder ede bij. Degenen die vóór de beschrijving de goederen in hun macht hadden of het huis bewoonden waarin die zich bevinden, leggen in handen van de notaris de eed af dat zij niets hebben verduisterd en dat zij niet hebben gezien of weten dat er iets is verduisterd. Dat is dezelfde waarborg als bij de verzegeling. Zij richt zich op het gevoeligste punt: is er iets weggehaald voordat de beschrijving werd gemaakt? Een valse verklaring onder ede is een strafbaar feit, en dat geeft de eed zijn gewicht. Bij een onderhandse beschrijving ontbreekt deze waarborg.
Een voorbeeld
Bij de beschrijving van een nalatenschap worden de inboedel, een auto, een banksaldo en twee leningen opgenomen, met vermelding van de plaats waar de zaken staan. Een van de erfgenamen wil de inboedel laten schatten; er wordt een beëdigde schatter aangewezen. De inwonende zoon zweert vervolgens dat hij niets uit de boedel heeft achtergehouden.
In de praktijk
Voor de betrokkenen: loop de lijst na voordat u tekent of instemt. Ontbreken er zaken, of staat er iets in dat niet tot de boedel behoort, dan is dit het moment om dat aan de orde te stellen. Voor wie een verdeling voorziet: vraag om de schatting van de roerende zaken. Zonder waardering blijft de beschrijving een opsomming, en juist over de waarde ontstaat later de meeste discussie.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat moet er in de boedelbeschrijving staan?
In een geschil tussen twee groepen erfgenamen had de rechtbank bepaald dat een bevolen boedelbeschrijving zich alleen kon uitstrekken tot goederen in Nederland. De Hoge Raad wijst dat af en leidt een argument voor het tegendeel af uit de wettelijke opsomming van wat de boedelbeschrijving moet bevatten: een korte beschrijving van alle tot de boedel behorende goederen en schulden. Daarbij wijst hij er ook op dat de opvatting van de rechtbank in de praktijk tot problemen leidt wanneer boedelbestanddelen in verschillende landen liggen. De opsomming bepaalt dus mede hoe ver een bevel tot beschrijving reikt.
-
Horen schulden ook tot de beschrijving?
Twee ex-echtgenoten hadden het periodieke verrekenbeding uit hun huwelijkse voorwaarden nooit uitgevoerd, zodat achteraf moest worden afgerekend. In cassatie werd betoogd dat schulden daarbij nooit kunnen meetellen. De Hoge Raad verwerpt dat: via de verwijzing in het huwelijksvermogensrecht naar de wettelijke inhoud van de boedelbeschrijving, die goederen en schulden omvat, kunnen ook schulden tot het te verrekenen vermogen behoren. Of dat zo is, hangt af van wat partijen in hun beding hebben afgesproken.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.