Artikel 641c Rechtsvordering (641c Rv)

Artikel 641c Rv hangt rechtstreeks samen met de schadeplicht die op een mislukte betwisting van de dispache staat. Wie de afrekening aanvecht, kan door een belanghebbende die dat niet deed worden verplicht zekerheid te stellen voor de schade die deze door de betwisting mogelijk lijdt of nog zal lijden. Zo staat er alvast iets tegenover het risico dat de betwisting oplevert.

Wie kan het vragen en van wie

De verhouding is scherp afgebakend. Alleen wie de dispache niet betwist, kan zekerheid verlangen, en alleen van wie haar wel betwist. Belanghebbenden die samen bezwaar maken kunnen dus niet over en weer zekerheid van elkaar eisen.

De verplichting ontstaat niet vanzelf. Er moet een verzoek aan ten grondslag liggen. Wie stil blijft zitten, krijgt geen zekerheid, hoe groot zijn belang ook is.

Waarvoor de zekerheid dient

De zekerheid dekt de schade die de vrager mogelijkerwijs lijdt of zal lijden doordat de dispache wordt betwist. Dat is dus geen zekerheid voor zijn aandeel in de averij zelf, maar voor de gevolgen van het uitstel en de procedure: rente, kosten, gemiste beschikking over geld dat vaststaat maar niet wordt uitgekeerd.

De vorm laat de wet open. In de praktijk gaat het meestal om een bankgarantie of om een storting, maar iedere vorm die werkelijk verhaal biedt, kan volstaan. Waar het om gaat, is dat er iets tegenover staat op het moment dat de schadeplicht van artikel 641b Rv daadwerkelijk intreedt.

Wie beslist bij onenigheid

Over zekerheid ontstaat vaak discussie: is de aangeboden garantie voldoende, is het bedrag te hoog, moet een garantie worden vervangen omdat de bank wegvalt, moet zij worden aangevuld omdat de schade oploopt. Voor al die geschillen wijst het artikel de voorzieningenrechter van de rechtbank aan.

De meest gerede partij kan zich tot hem wenden. Dat betekent dat degene die er belang bij heeft dat er duidelijkheid komt, niet hoeft te wachten tot de ander stappen zet. Dat de voorzieningenrechter dit doet, past bij het karakter van de vraag: er moet snel worden beslist, want de hoofdzaak over de dispache loopt ondertussen door.

Een voorbeeld

Een ladingbelanghebbende betwist de dispache. Een reder die de afrekening juist wel accepteert, ziet zijn uitkering daardoor maanden opschuiven en vraagt om zekerheid. De betwister biedt een garantie van een buitenlandse verzekeraar aan; de reder vindt die ontoereikend. De reder legt dat geschil voor aan de voorzieningenrechter van de rechtbank, die bepaalt of de garantie volstaat of moet worden vervangen.

In de praktijk

Voor wie de dispache accepteert: vraag de zekerheid tijdig en onderbouw waaruit uw schade bestaat. Hoe concreter u het uitstel en de kosten maakt, hoe eenvoudiger de voorzieningenrechter een bedrag kan vaststellen.

Voor de betwister: reken erop dat u naast uw bezwaar ook geld of een garantie moet vastzetten. Wie geen zekerheid kan stellen, komt in een lastige positie, want de verplichting is niet vrijblijvend. Blijkt uw bezwaar terecht en volgt geen homologatie, dan bestaat er ook geen schade waarvoor de zekerheid hoeft te worden aangesproken.