- De voorzieningenrechter die verlof tot het beslag heeft gegeven kan, rechtdoende in kort geding, het beslag op vordering van elke belanghebbende opheffen, onverminderd de bevoegdheid van de gewone rechter.
- De opheffing wordt onder meer uitgesproken bij verzuim van op straffe van nietigheid voorgeschreven vormen, indien summierlijk van de ondeugdelijkheid van het door de beslaglegger ingeroepen recht of van het onnodige van het beslag blijkt, of, zo het beslag is gelegd voor een geldvordering, indien voor deze vordering voldoende zekerheid wordt gesteld.
- Artikel 63, tweede lid, en artikel 438, derde lid, derde zin, vierde, vijfde en zesde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.
←
Terug 704 · De overgang van conservatoir beslag in executoriaal beslag
Verder 706 · De kosten van een conservatoir beslag verhalen op de beslagene
→
Artikel 705 Rechtsvordering (705 Rv)
Opheffing van een conservatoir beslag in kort geding
Wettekst
Toelichting
Een conservatoir beslag komt er zonder dat u wordt gehoord. Dit artikel geeft het tegenwicht: wie door het beslag wordt geraakt, kan in kort geding opheffing vorderen. Het eerste lid noemt de voorzieningenrechter die het verlof heeft gegeven. Daarnaast blijft de gewone rechter bevoegd, zodat opheffing ook in een bodemprocedure aan de orde kan komen.
Wie opheffing kan vorderen
De wet spreekt van elke belanghebbende. Dat is ruimer dan alleen de beslagene. Ook een derde wiens rechten door het beslag worden geraakt kan optreden, bijvoorbeeld een medegerechtigde tot een geblokkeerde rekening.
De gronden die de wet noemt
Het tweede lid bepaalt dat de opheffing onder meer wordt uitgesproken in de volgende gevallen:
- Vormfouten: er is een voorschrift geschonden dat op straffe van nietigheid is gegeven.
- Een ondeugdelijk recht: summierlijk blijkt dat de vordering waarvoor beslag ligt niet deugt. U hoeft dus niet volledig te bewijzen dat u niets verschuldigd bent, maar u moet het wel aannemelijk maken.
- Onnodig beslag: summierlijk blijkt dat het beslag niet nodig is voor het veiligstellen van het verhaal van de beslaglegger.
- Voldoende zekerheid: gaat het om een geldvordering en wordt daarvoor voldoende zekerheid gesteld, dan wordt het beslag opgeheven. Een bankgarantie in ruil voor een vrije rekening of een onbelast pand is een veelgebruikte vorm.
De woorden onder meer maken duidelijk dat dit geen gesloten lijst is. Ook om andere redenen kan opheffing worden gevorderd.
Hoe de rechter beslist
De voorzieningenrechter doet geen volledig onderzoek naar de vordering. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad beslist hij op basis van een summier onderzoek en een afweging van de belangen van partijen: het belang van de beslaglegger bij handhaving van het beslag en het belang van de wederpartij bij opheffing.
Bij de zekerheidsgrond draait het om de vraag of de aangeboden zekerheid voldoende is. De wet stelt alleen de eis dat de zekerheid 'voldoende' is; hoe dat uitvalt, hangt af van de omstandigheden van het geval, zoals de vorm van de aangeboden zekerheid en de vordering waarvoor zij wordt gesteld.
Het derde lid verklaart nog enkele bepalingen van overeenkomstige toepassing, waaronder artikel 63 Rv, tweede lid, en onderdelen van artikel 438 Rv. Door die eerste verwijzing hoeft de beslaglegger niet op zijn eigen woonplaats te worden gedagvaard: het exploot mag worden uitgebracht op het domicilie dat bij het beslag is gekozen, vaak het kantoor van zijn deurwaarder of advocaat. Met de onderdelen van artikel 438 Rv sluit de opheffingsprocedure aan bij de gewone regels over executiegeschillen.
Een voorbeeld
Een groothandel ziet zijn bankrekening geblokkeerd door beslag voor een betwiste factuur. Zonder saldo kan hij zijn personeel niet betalen. Hij dagvaardt in kort geding, laat zien dat de geleverde partij ondeugdelijk was en biedt subsidiair een bankgarantie aan. De voorzieningenrechter heft het beslag op tegen die zekerheid, waarmee de onderneming door kan en de schuldeiser toch gedekt blijft.
In de praktijk
Handel snel en gericht. Verzamel het verlof, het verzoekschrift en het exploot, zet op papier wat het beslag concreet bij u aanricht, en bedenk vooraf of u zekerheid kunt bieden. En houd artikel 706 Rv in het oog: was het beslag nietig, onnodig of onrechtmatig, dan kunnen de kosten ervan niet op u worden afgewenteld.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Moet de schuldenaar zekerheid stellen?
Betoogd werd dat de schuldenaar verplicht was een bankgarantie te stellen ter vervanging van een beslagobject dat voor de beslaglegger verloren was gegaan. De Hoge Raad verwerpt dat beroep: art. 705 lid 2 Rv geeft de schuldenaar een faciliteit waarvan hij naar eigen keuze wel of geen gebruik kan maken, namelijk opheffing vragen in ruil voor voldoende zekerheid, maar uit die bepaling vloeit geen verplichting tot het stellen van zekerheid voort. De schuldenaar mag het beslag dus ook gewoon dulden.
-
Wie moet wat aannemelijk maken bij opheffing?
De vraag was op wie de last rust als opheffing van een conservatoir beslag wordt gevorderd omdat de vordering van de beslaglegger niet deugt. Volgens vaste rechtspraak, zoals de Hoge Raad de maatstaf hier zelf formuleert, moet het beslag op grond van art. 705 lid 2 Rv worden opgeheven indien summierlijk van de ondeugdelijkheid van het door de beslaglegger ingeroepen recht blijkt, en ligt het in de eerste plaats op de weg van degene die opheffing vordert om, binnen de beperkingen van het kort geding, aannemelijk te maken dat de vordering ondeugdelijk is. De Hoge Raad voegt daaraan toe dat ook dan nog een afweging van de wederzijdse belangen moet plaatsvinden. Dit is de maatstaf waarmee opheffingsvorderingen worden beoordeeld.
-
Afwijzing in eerste aanleg: beslag eraf?
De vordering waarvoor het beslag was gelegd, was door de bodemrechter in eerste aanleg afgewezen, maar daartegen was hoger beroep ingesteld; moest het beslag dan worden opgeheven? De Hoge Raad oordeelt van niet: art. 705 Rv moet worden uitgelegd in samenhang met art. 704 lid 2 Rv, dat het beslag pas van rechtswege doet vervallen als de afwijzing in kracht van gewijsde is gegaan. Een uitleg waarin de voorzieningenrechter het beslag al bij een nog niet onherroepelijke afwijzing moet opheffen, past niet in dat stelsel. De afwijzing in eerste aanleg weegt dus mee in de belangenafweging, maar dwingt niet tot opheffing.
-
Wie moet een derde dagvaarden bij opheffing?
Een derde vorderde opheffing van een beslag op een partij goederen, maar dagvaardde alleen de beslaglegger en niet degene onder wie het beslag lag. De Hoge Raad oordeelt dat uit dit artikel volgt dat verzet tegen de executie door een derde gebeurt door dagvaarding van zowel de executant als de geexecuteerde, en dat die regel via de beslagtitel ook geldt voor de vordering tot opheffing van een conservatoir beslag. Het hof had de derde echter de gelegenheid moeten geven de ontbrekende partij alsnog op te roepen in plaats van de vordering op die grond toe te wijzen.
-
Geldt het verval ook bij bewijsbeslag?
Na een bewijsbeslag was de vraag welke procedure als hoofdzaak geldt en of het beslag daardoor kan vervallen. De Hoge Raad overweegt ten overvloede dat art. 704 lid 2 Rv, net als art. 700 lid 3 Rv, ook op een bewijsbeslag van toepassing is, en dat in dat geval de vordering tot inzage in de bescheiden als de eis in de hoofdzaak geldt, of die nu in een afzonderlijke procedure of als incident is ingesteld. Daarmee is de algemene regeling van het conservatoire beslag uitdrukkelijk op het bewijsbeslag betrokken.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.