Artikel 985 Rechtsvordering (985 Rv)

Berust de uitvoerbaarheid hier te lande van de uitspraak van een rechter uit een ander land op een verdrag of op de wet, dan mag zij nog niet meteen worden uitgevoerd. Artikel 985 Rv schrijft voor dat er eerst rechterlijk verlof moet zijn, en het wijst aan welke rechtbanken dat verzoek mogen behandelen. Daarbij geldt een belangrijke grens: de zaak zelf wordt niet opnieuw onderzocht. Let wel op het bereik van het artikel. Uitspraken uit andere lidstaten van de Europese Unie worden in burgerlijke en handelszaken in de regel zonder zo'n verlof uitgevoerd, op grond van de Europese verordening daarover en met een certificaat van het gerecht dat de uitspraak gaf. Deze verlofroute speelt daardoor vooral bij beslissingen van buiten de Unie.

Verlof als voorwaarde voor executie

Het verlof is de sleutel die de buitenlandse beslissing hier bruikbaar maakt. Zonder dat verlof kan een deurwaarder er niets mee: geen beslag op een bankrekening, geen beslag op loon, geen verkoop van goederen. De grondslag voor de uitvoerbaarheid ligt in een verdrag of in de wet; dit artikel voegt daar de Nederlandse formaliteit aan toe die de brug slaat naar de executie hier.

Geen nieuwe behandeling van het geschil

De rechtbank die over het verlof beslist, doet de zaak niet over. Zij beoordeelt niet of de buitenlandse rechter het geschil goed heeft beslist, of de feiten kloppen of dat het toegewezen bedrag te hoog is. Wie in het buitenland heeft verloren, krijgt hier dus geen tweede kans op de inhoud. Waar de rechtbank wel naar kijkt, is of aan de voorwaarden voor tenuitvoerlegging is voldaan die het verdrag of de wet stelt.

Bij welke rechtbank

Er zijn twee mogelijkheden en de verzoeker kiest. De eerste is de rechtbank van het arrondissement waar de wederpartij woont. De tweede is de rechtbank van het arrondissement waar de tenuitvoerlegging moet plaatsvinden, bijvoorbeeld waar het onroerend goed ligt of waar de goederen zich bevinden waarop verhaal wordt gezocht. Die keuze kan praktisch verschil maken voor de snelheid van de daaropvolgende executie.

Een voorbeeld. Een schuldeiser heeft een uitspraak tegen iemand die in Groningen woont, terwijl het enige verhaalsobject een bedrijfspand in Limburg is. Hij kan het verzoek indienen bij de rechtbank waar de schuldenaar woont, of bij de rechtbank in het rechtsgebied waar het pand staat. Voor een executieveiling van dat pand kan het tweede de gemakkelijkste route zijn.

In de praktijk

Bereid het verzoek voor als een formele toets en niet als een herhaling van het geschil. Argumenten over de inhoud van de buitenlandse zaak horen hier niet thuis en leiden alleen tot vertraging.

Voor de wederpartij is dit het moment om te kijken naar de weigeringsgronden die het toepasselijke verdrag of de wet noemt, bijvoorbeeld over de bevoegdheid van de buitenlandse rechter of over de vraag of hij behoorlijk is opgeroepen. Dat verweer voert u in deze procedure, want daarna volgt de executie.