Artikel 599 Rechtsvordering (599 Rv)

Artikel 599 Rv regelt de administratieve sluitsteen van de lijfsdwang. De directeur van het huis van bewaring neemt de gegevens uit de akte van de deurwaarder over in zijn eigen register, en de deurwaarder moet hem daarnaast afschriften van de uitspraak en van de akte van insluiting overhandigen. Ontbreken die stukken, dan mag de directeur de schuldenaar niet opnemen.

Wat er wordt ingeschreven

Het gaat om de gegevens die artikel 598 Rv in de akte laat opnemen: de uitspraak waarop de gijzeling berust en de datum van betekening, de namen en woonplaatsen van schuldeiser en schuldenaar, de door de schuldeiser gekozen woonplaats in de gemeente van insluiting, de gegevens van de deurwaarder, plaats en tijdstip van de aanhouding met eventuele getuigen, en het voorschot voor het onderhoud. Het register laat dus in één oogopslag zien wie hier op wiens verzoek en op welke titel verblijft.

De afschriften van de uitspraak en van de akte worden bij dat register gevoegd. Daarmee heeft de inrichting niet alleen een aantekening maar ook de onderliggende stukken zelf in huis.

De weigeringsplicht van de directeur

De scherpste regel staat aan het slot van het tweede lid: levert de deurwaarder de afschriften niet, dan weigert de directeur de opname. Dat is geen bevoegdheid maar een opdracht. De directeur is daarmee een zelfstandige controlepost. Hij beoordeelt niet of de vordering terecht is - dat heeft de rechter gedaan - maar hij controleert wel of er een stuk ligt waaruit blijkt dat de vrijheidsbeneming is toegestaan.

Die controle is er om te voorkomen dat iemand op enkel de mededeling van een deurwaarder achter de deur verdwijnt. Bij een maatregel die de vrijheid raakt, wil de wet dat de papieren op orde zijn voordat de deur dichtgaat, niet daarna.

Samenhang met de rest van de afdeling

De keten loopt door: artikel 591 Rv eist betekening van de uitspraak vóór de uitvoering, artikel 596 Rv wijst het huis van bewaring aan als plaats van insluiting, artikel 598 Rv verplicht tot een akte met vaste inhoud en artikel 597 Rv legt het voorschot bij de schuldeiser. Artikel 599 Rv zorgt dat dit alles ook feitelijk terechtkomt bij degene die de schuldenaar onder zijn hoede krijgt.

Een voorbeeld

Een deurwaarder brengt een schuldenaar aan het eind van de dag naar het huis van bewaring, maar heeft alleen de akte bij zich en geen afschrift van de beschikking waarin de lijfsdwang is toegestaan. De directeur mag hem dan niet opnemen. De schuldenaar gaat naar huis, en de deurwaarder zal de zaak opnieuw en compleet moeten aanpakken.

In de praktijk

Voor de schuldenaar en zijn advocaat is het register van belang omdat het vastlegt vanaf welk moment de gijzeling loopt. Dat moment telt mee voor de maximale duur van artikel 589 Rv en is het vertrekpunt voor elk verzoek tot ontslag op grond van artikel 600 Rv.

Voor de schuldeiser is de les eenvoudig: zonder complete stukken geen insluiting, hoe geldig de uitspraak op zichzelf ook is.