Artikel 1026 Rechtsvordering (1026 Rv)

Hoeveel arbiters beslissen er over uw zaak? Artikel 1026 Rv begint met de hoofdregel: een scheidsgerecht heeft een oneven aantal arbiters, en het kan ook uit één arbiter bestaan. Met een oneven aantal kan bij een beslissing bij meerderheid van stemmen altijd een meerderheid ontstaan.

Wat de hoofdregel betekent

Het eerste lid laat partijen kiezen uit één, drie, vijf of een ander oneven aantal arbiters. De wet geeft geen voorkeur en geen maximum. Het aantal is in de eerste plaats een zaak van afspraak tussen partijen, vaak al vastgelegd in de arbitrageclausule of via een verwijzing naar een arbitragereglement dat er een regel over bevat.

Als partijen er niet uitkomen

Het tweede lid geeft de uitweg bij onenigheid. Hebben partijen geen aantal afgesproken, of wordt de afgesproken manier om het aantal te bepalen niet uitgevoerd en komen zij er alsnog niet uit, dan bepaalt de voorzieningenrechter van de rechtbank het aantal. Dat gebeurt op verzoek van de meest gerede partij: de partij die het initiatief neemt.

De voorzieningenrechter beslist daarbij alleen over het aantal arbiters. Over het geschil zelf oordeelt hij niet; dat blijft aan het scheidsgerecht.

Een even aantal afgesproken

Soms spreken partijen toch een even aantal af, bijvoorbeeld twee arbiters die elk door een van de partijen worden benoemd. Het derde lid vangt dat op: die arbiters benoemen samen een aanvullend arbiter, die voorzitter van het scheidsgerecht wordt. Zo ontstaat alsnog een oneven aantal.

Worden die arbiters het niet eens over de voorzitter, dan benoemt de voorzieningenrechter hem, opnieuw op verzoek van de meest gerede partij, tenzij partijen iets anders zijn overeengekomen. Het vijfde lid verklaart daarbij artikel 1027 Rv, vierde lid, van overeenkomstige toepassing: de voorzieningenrechter benoemt ook als betwist wordt dat er een geldige arbitrageafspraak is, en meewerken aan die benoeming kost u niet het recht om de bevoegdheid van het scheidsgerecht later aan te vechten.

Een voorbeeld. Twee ondernemingen hebben in hun contract alleen "arbitrage" afgesproken, zonder aantal. De ene wil één arbiter, de andere wil er drie. Er gebeurt maanden niets. De partij die verder wil, vraagt de voorzieningenrechter het aantal te bepalen, waarna de benoeming kan beginnen.

In de praktijk

Leg het aantal arbiters vast in het contract of verwijs naar een reglement dat het regelt. Dan hoeft de voorzieningenrechter er later niet aan te pas te komen.

Ligt de zaak stil doordat er geen overeenstemming komt, dan kunt u als meest gerede partij het initiatief nemen. Zolang het aantal arbiters niet vaststaat, is er trouwens nog geen termijn gaan lopen waarbinnen de arbiters moeten worden benoemd: die van drie maanden begint volgens artikel 1027 Rv, tweede lid, pas op de dag waarop het aantal is bepaald. Uitstel schuift dus alleen het moment op waarop de arbiters er zijn.