Artikel 1070 Rechtsvordering (1070 Rv)

De wet schakelt op verschillende momenten de voorzieningenrechter in om een arbitrage vlot te trekken: bij de benoeming van een arbiter, bij het beëindigen van een opdracht, bij het horen van een onwillige getuige. Artikel 1070 Rv bepaalt dat tegen zulke beschikkingen geen voorziening openstaat. Er is dus geen hoger beroep bij het gerechtshof en geen cassatie bij de Hoge Raad.

Waarom deze weg is afgesloten

Al die beslissingen hebben één ding gemeen: zij moeten de arbitrage vooruithelpen. Als partijen elke beslissing over de samenstelling van het scheidsgerecht of over een hulpmaatregel konden aanvechten, zou de arbitrage stilstaan voordat zij goed en wel is begonnen. Dat is precies wat de keuze voor arbitrage wilde voorkomen. De wetgever kiest daarom voor één beslissing, snel en definitief.

Welke beslissingen het betreft

Het gaat om de beschikkingen die de voorzieningenrechter geeft op grond van de eerste tot en met de derde afdeling van deze titel. Dat zijn de afdelingen over de arbitrageovereenkomst en het scheidsgerecht, over het arbitraal geding en over het arbitraal vonnis. Denk aan de benoeming van arbiters als partijen er samen niet uit komen, aan de beëindiging van de opdracht van een arbiter, en aan hulp bij het verkrijgen van bewijs.

De eindcontrole blijft

Meent u dat het scheidsgerecht door een benoemingsbeslissing verkeerd is samengesteld, dan kan dat aan het slot een grond voor vernietiging opleveren — mits u er in de arbitrage op tijd bezwaar tegen hebt gemaakt.

Een voorbeeld

Twee partijen komen er niet uit over de derde arbiter. Een van hen vraagt de voorzieningenrechter er een te benoemen. De rechter wijst iemand aan die de andere partij liever niet had gezien. Zij kan daartegen niet in hoger beroep; de arbitrage gaat gewoon van start. Haar bezwaren tegen de samenstelling moet zij in de arbitrage zelf naar voren brengen, wil zij die later nog kunnen gebruiken.

In de praktijk

Bereid een verzoek aan de voorzieningenrechter goed voor: u krijgt doorgaans maar één beoordeling. Breng meteen alles naar voren wat u van belang acht, want een tweede ronde is er in de regel niet. Ga wel eerst na of uw beschikking werkelijk onder deze uitsluiting valt: zij geldt alleen voor de beschikkingen uit de eerste tot en met de derde afdeling. Voor de afwijzing van een verzoek om arbiters te benoemen op grond van artikel 1027 Rv, derde lid, wordt in de rechtspraak een uitzondering aangenomen: tegen zo'n afwijzende beschikking staat de gang naar de hogere rechter wel open. Gaat het wel om een beschikking waarop de uitsluiting ziet, houd er dan rekening mee dat hoger beroep is afgesloten en leg uw bezwaar in de arbitrage zelf tijdig vast. In de rechtspraak wordt daarnaast aangenomen dat zo'n verbod bij hoge uitzondering opzij kan worden gezet, bijvoorbeeld wanneer de rechter de regel waarop hij zich baseert op een verkeerde zaak heeft losgelaten, haar ten onrechte links heeft laten liggen, of een wezenlijke waarborg heeft veronachtzaamd. Laat dat beoordelen voordat een termijn verloopt.