Artikel 249 Rechtsvordering (249 Rv)

Een eiser kan tot inkeer komen: de zaak blijkt zwakker dan gedacht, er is alsnog betaald, of het geschil is op een andere manier opgelost. Artikel 249 Rv geeft hem de mogelijkheid om de procedure te beëindigen door afstand te doen van de instantie. Dat kan alleen in een vroeg stadium, en het is niet gratis: de eiser moet de proceskosten van de gedaagde betalen.

De grens: de conclusie van antwoord

Afstand van instantie kan zolang de gedaagde nog niet voor antwoord heeft geconcludeerd. Zodra hij zijn inhoudelijke verweer op tafel heeft gelegd, is die weg afgesneden. Daar zit een duidelijke gedachte achter. Wie zich eenmaal heeft verweerd, heeft er belang bij dat er ook een oordeel komt; hij kan dan niet zonder meer met lege handen worden achtergelaten doordat de eiser de stekker eruit trekt. Vóór dat moment heeft de gedaagde weliswaar kosten gemaakt, maar nog geen inhoudelijk standpunt hoeven prijsgeven.

De eiser betaalt de kosten

De kostenveroordeling is hier geen bevoegdheid maar een verplichting: de eiser is gehouden de proceskosten van de gedaagde te betalen. Daarmee wordt voorkomen dat iemand lichtvaardig dagvaardt en de ander met de rekening laat zitten door de zaak weer in te trekken. De gedaagde die al een advocaat inschakelde of griffierecht betaalde, ziet die kosten dus terug.

Wat er nog meer wordt afgewikkeld

• In debet gestelde deskundigenkosten — artikel 248 Rv wordt van overeenkomstige toepassing verklaard, zodat ook die post wordt verdeeld en aan de griffier wordt voldaan.
• Geen inhoudelijk oordeel — er komt geen uitspraak over de vordering zelf.
• De vordering blijft bestaan — afstand van de instantie is iets anders dan afstand van het recht.

Een voorbeeld: een leverancier dagvaardt een afnemer wegens een onbetaalde factuur, maar ziet kort daarna dat de betaling al onderweg was en de dag na het uitbrengen van de dagvaarding is bijgeschreven. De afnemer heeft nog geen conclusie van antwoord genomen. De leverancier doet afstand van de instantie en betaalt de kosten die de afnemer tot dat moment heeft gemaakt. Het geschil is daarmee van tafel zonder dat er een vonnis aan te pas komt.

In de praktijk

Handel snel als u een procedure wilt terugnemen; na de conclusie van antwoord is deze route dicht en zit u vast aan de procedure of aan een regeling met de wederpartij. Reken vooraf met de kosten van de gedaagde, want die komen hoe dan ook voor uw rekening. En bedenk dat u de vordering later opnieuw kunt instellen: hoe dat precies werkt en welke stappen daarvoor nodig zijn, staat in artikel 250 Rv.