Artikel 122 Rv: Het beroep op nietigheid door de verschenen gedaagde

Een vormfout in de dagvaarding is niet automatisch een winnend kaartje. Verschijnt de gedaagde en klaagt hij over een gebrek, dan kijkt de rechter naar wat het gebrek werkelijk heeft aangericht. Is de gedaagde er niet onredelijk door benadeeld, dan wordt het beroep op nietigheid verworpen.

Wanneer deze regel geldt

De maatstaf geldt in twee situaties: de gedaagde verschijnt in het geding en beroept zich op de nietigheid, of hij is bij verstek veroordeeld en komt daarna in verzet, waarbij hij het gebrek aanvoert. In beide gevallen is hij er dus alsnog bij en kan de rechter beoordelen wat het gebrek voor hem heeft betekend.

De maatstaf: benadeling

Beslissend is of het gebrek de gedaagde onredelijk in zijn belangen heeft geschaad. Het gaat om het effect, niet om de fout op zichzelf. Kon hij ondanks het gebrek weten waar de zaak over ging, wanneer hij moest verschijnen en hoe hij zich moest melden, dan is er geen reden om de dagvaarding buiten werking te stellen.

Achter die benadering zit een keuze van de wetgever. Procedures moeten over het geschil gaan en niet over de vorm van het openingsstuk. Wie zich met succes op een gebrek beroept, moet kunnen uitleggen wát hij daardoor niet heeft kunnen doen: welk verweer hij is misgelopen, welk stuk hij niet op tijd kon inbrengen, welke termijn hij daardoor niet kon benutten.

Een voorbeeld. In de dagvaarding staat een verkeerd huisnummer van de eiser, maar wel zijn juiste naam en die van zijn advocaat. De gedaagde verschijnt en beroept zich op nietigheid. Dat gaat niet op: hij wist wie hem aansprak en waarover, en het verkeerde nummer heeft hem in niets gehinderd. Anders ligt het als het gebrek de omschrijving van de eis raakt, zodat hij niet kon begrijpen wat er van hem werd gevorderd.

Herstel op kosten van de eiser

Ook als het beroep op nietigheid wordt verworpen, kan de rechter er iets aan doen. Zijn daar gronden voor, dan beveelt hij dat het gebrek wordt hersteld op kosten van de eiser. Zo blijft de procedure in stand, wordt het stuk alsnog in orde gebracht en draagt degene die de fout maakte de kosten daarvan.

Wat dit betekent voor uw verweer

• Zet uw kaarten niet alleen op de vorm: bereid ook uw inhoudelijke verweer voor.
• Onderbouw het nadeel: benoem concreet welk belang van u is geschaad en waarom dat onredelijk is.

- Doe het vroeg: breng het gebrek aan de orde bij uw eerste gelegenheid, niet pas als de zaak al vergevorderd is.

In de praktijk

Dit artikel vormt samen met de artikelen 120 en 121 Rv een sluitend stelsel. Wordt een gebrek op tijd ontdekt, dan kan de eiser het vóór de roldatum herstellen. Verschijnt de gedaagde niet en is de dagvaarding gebrekkig, dan volgt geen verstek. Verschijnt hij wel, dan telt alleen nog of hij door het gebrek echt is benadeeld. Zo wordt de gedaagde beschermd waar dat nodig is, zonder dat een procedure strandt op een fout die niemand schaadde.