Artikel 579 Rechtsvordering (579 Rv)

Een schip dat te boek staat in de openbare registers kan met hypotheek zijn bezwaard, meestal ten gunste van de bank of een andere financier die de bouw of de aankoop heeft betaald. Blijft de eigenaar in gebreke, dan kan die hypotheekhouder het schip zelf uitwinnen. Dit artikel wijst aan welke regels hij daarbij volgt: de bepalingen die bij onroerende zaken gelden voor de executie door een hypotheekhouder, artikel 544 Rv en artikel 545 Rv, zijn van overeenkomstige toepassing.

Alleen bij teboekstaande schepen

De regeling geldt uitsluitend voor schepen die in de openbare registers zijn ingeschreven; alleen op zo'n schip kan een hypotheek worden gevestigd. Voor een schip dat nergens te boek staat, komt de vraag dus niet op; een financier die daarop zekerheid wil, is aangewezen op andere constructies.

Verkopen zonder eerst te procederen

De hypotheekhouder ontleent aan artikel 3:268 BW de bevoegdheid om het verhypothekeerde goed in het openbaar te doen verkopen als de schuldenaar in verzuim is, zonder eerst een uitspraak van de rechter te halen. Hij hoeft dus geen procedure te voeren om een titel te krijgen; zijn hypotheekrecht is de grondslag van de executie. De wet verbindt aan die bevoegdheid een aantal formele voorschriften, waaronder de bepalingen die dit artikel van toepassing verklaart.

De verdere formaliteiten

Het artikel bepaalt dat de executie voorts geschiedt met toepassing van de artikelen 570, 571, eerste lid, en 572 Rv.

Een voorbeeld. Een reder heeft de aflossingen op zijn scheepshypotheek maandenlang niet betaald. De bank gaat over tot executie met inachtneming van de voorgeschreven formaliteiten. Het schip wordt geveild en de opbrengst gaat naar de bank in de rang die haar hypotheek haar geeft.

Wat de eigenaar kan doen

Meent de eigenaar dat de hypotheekhouder niet tot executie mag overgaan, bijvoorbeeld omdat er geen opeisbare vordering of geen verzuim is, of omdat de hypotheekhouder misbruik maakt van zijn bevoegdheid, dan kan hij de voorzieningenrechter vragen de executie te schorsen of te verbieden. Dat vergt wel snel handelen.

In de praktijk

Voor een hypotheekhouder is dit een formeel nauw omschreven traject. Voor de eigenaar is het belangrijk dat hij de aankondiging serieus neemt en meteen contact zoekt met de hypotheekhouder of de notaris.