Artikel 545 Rechtsvordering (545 Rv)

Een hypotheekhouder die de executie in gang zet, houdt daarmee ook de anderen in zijn greep: zolang hij niets doet, komt niemand aan zijn geld. Dit artikel biedt daar een oplossing voor. Zet hij de executie niet met redelijke spoed voort, dan kan een ander de voorzieningenrechter vragen hem een termijn te stellen.

Wie het verzoek kan doen

Elke beslaglegger en elke hypotheekhouder kan zich melden. Het verzoek gaat naar de voorzieningenrechter van de rechtbank binnen wier rechtsgebied de zaken geheel of grotendeels liggen — de ligging van het onroerend goed bepaalt dus welke rechter beslist, niet de vestigingsplaats van de bank.

Wat de rechter vaststelt

De rechter stelt een termijn vast waarbinnen de hypotheekhouder moet overgaan tot de verkoop of tot het indienen van een verzoek tot onderhandse verkoop. Die tweede mogelijkheid is niet minder waard: een onderhandse verkoop levert doorgaans meer op dan een veiling. Waar het om gaat is dat er beweging komt en dat de zaak niet blijft hangen.

Wat er gebeurt bij overschrijding

Loopt de termijn af zonder dat er iets is gebeurd, dan gaat de executie over. Zij wordt voortgezet door de verzoeker met de hoogst gerangschikte hypotheek. Is er onder de verzoekers geen hypotheekhouder, dan neemt de schuldeiser het over wiens beslag als eerste is ingeschreven. Er is dus altijd iemand aanwijsbaar die verder kan.

Geen hogere voorziening

Tegen een beschikking op zo'n verzoek staat geen hogere voorziening open, of de voorzieningenrechter nu een termijn vaststelt of het verzoek afwijst. Hoger beroep bij het gerechtshof en cassatie bij de Hoge Raad zijn dus in beide gevallen uitgesloten. Dat past bij het karakter van de beslissing: zij gaat over het tempo van de executie, niet over de vraag of de vordering bestaat.

Een voorbeeld. Een bank zegt de executie van een bedrijfspand aan en laat het dossier daarna maandenlang liggen. Een tweede beslaglegger, die op zijn geld wacht en ziet dat het pand leegstaat en in waarde daalt, vraagt de voorzieningenrechter om een termijn. Verstrijkt die zonder actie, dan mag hij de executie voortzetten.

In de praktijk

Leg als verzoeker vast wanneer u hebt aangedrongen en wat het antwoord was; dat maakt het verwijt van stilzitten concreet. Reken er wel op dat u na een overname zelf het traject en de kosten voor uw rekening neemt. Voor de eigenaar kan een trage executie voelen als uitstel, maar het is dat zelden: rente en kosten lopen door, en een pand dat lang boven de markt hangt, brengt uiteindelijk minder op.