Artikel 399 Rechtsvordering (399 Rv)

Niet elk gebrek in een uitspraak hoeft naar de Hoge Raad. Artikel 399 Rv sluit cassatie uit voor wie zijn bezwaren kan laten wegnemen door dezelfde rechter die de zaak behandelde. Bestaat er een eenvoudige weg om de fout ter plekke te laten corrigeren, dan moet u die nemen; de Hoge Raad is er niet om gemakkelijk herstelbare misslagen recht te zetten.

Waar het typisch om gaat

Het duidelijkste voorbeeld is een kennelijke reken- of schrijffout in de uitspraak. Daarvoor kent dit wetboek een eigen regeling: op grond van artikel 31 Rv kan de rechter die de uitspraak deed haar verbeteren, op verzoek van een partij of uit zichzelf. Een tweede geval is de rechter die verzuimd heeft over een deel van het gevorderde te beslissen; artikel 32 Rv maakt het mogelijk hem te vragen zijn uitspraak op dat punt aan te vullen.

In die situaties bent u niet aangewezen op een rechtsmiddel. U wendt zich tot de instantie die de uitspraak deed, en die herstelt wat er misging. Stelt u toch cassatie in over precies dat punt, dan loopt u het risico dat u niet-ontvankelijk wordt verklaard, met de kosten van dien.

Wat er niet onder valt

De regel geldt alleen voor bezwaren die daadwerkelijk langs die weg te herstellen zijn. Vindt u dat de rechter het recht verkeerd heeft toegepast, dat hij een beslissing onbegrijpelijk heeft gemotiveerd of dat hij meer of iets anders heeft toegewezen dan gevorderd, dan is dat geen kwestie van herstel maar van inhoudelijke toetsing. Daarvoor is cassatie juist wel de aangewezen weg.

Het onderscheid zit dus in de vraag of dezelfde rechter het bezwaar zelf nog kan wegnemen. Een verschrijving of een vergeten beslispunt hoort daarom thuis bij de rechter die de uitspraak deed, een inhoudelijk onjuiste eindbeslissing bij de Hoge Raad. Hetzelfde geldt voor oordelen die in een tussenuitspraak nog voorlopig zijn gegeven: daarvan kan diezelfde rechter in het verdere verloop van de zaak terugkomen, zodat een tussentijds cassatieberoep zich daar niet tegen kan richten.

Een voorbeeld. In het dictum van een uitspraak staat een bedrag met een cijfer te weinig, terwijl uit de overwegingen ondubbelzinnig blijkt welk bedrag was bedoeld. De veroordeelde partij hoeft daarvoor geen cassatieadvocaat in te schakelen: een verzoek om verbetering bij de instantie die de uitspraak deed volstaat, en is bovendien veel sneller en goedkoper.

Let op de termijn

Deze regel ontslaat u niet van de plicht om de cassatietermijn in de gaten te houden. Herstel van een schrijffout verlengt uw termijn voor de inhoudelijke klachten niet. Hebt u zowel een herstelbaar gebrek als een echt inhoudelijk bezwaar, dan vraagt u het herstel aan de rechter zelf en stelt u binnen de termijn cassatie in over de rest.

In de praktijk

Loop na ontvangst van de uitspraak eerst na wat voor soort bezwaar u hebt. Gaat het om een fout die met een pennenstreek recht te zetten is, wend u dan meteen tot de instantie die haar deed en licht de wederpartij daarover in. Gaat het om de inhoud van de beslissing, laat dan een advocaat bij de Hoge Raad beoordelen of er kansrijke klachten zijn, en houd de termijn strak in de gaten.