Ieder die recht heeft op afgifte van een roerende zaak of levering van een goed of die zodanig recht door een rechterlijke uitspraak tot vernietiging of ontbinding kan verkrijgen, kan deze zaak of dit goed ter bewaring van dit recht in beslag nemen.
←
Terug 729e · Van bewarend beslag naar executie van een luchtvaartuig
Verder 731 · Beslag tot afgifte van zaken die alleen naar de soort zijn bepaald
→
Artikel 730 Rechtsvordering (730 Rv)
Beslag tot afgifte van een zaak of levering van een goed
Wettekst
Toelichting
Niet elk conflict gaat over geld. Soms wilt u een bepaalde zaak terug of geleverd krijgen, en helpt een beslag voor een geldbedrag u niets. Dit artikel geeft dan de oplossing: wie recht heeft op afgifte van een roerende zaak of op levering van een goed, kan die zaak of dat goed in beslag nemen om dat recht veilig te stellen.
Wie dit beslag kan leggen
De wet noemt twee groepen. In de eerste plaats degene die nu al recht heeft op afgifte of levering, bijvoorbeeld de koper aan wie is verkocht maar nog niet is geleverd, of de eigenaar wiens zaak een ander onder zich houdt.
In de tweede plaats degene die zo'n recht kan krijgen door een rechterlijke uitspraak tot vernietiging of ontbinding. Wie een overeenkomst wil laten ontbinden of vernietigen en daarmee zijn zaak terug zou krijgen, hoeft dus niet te wachten tot die uitspraak er is.
Waar het beslag voor dient
Dit beslag is bewarend, niet uitwinnend. Het is er niet op gericht de zaak te verkopen, maar juist om te zorgen dat zij er nog is als de rechter over uw recht heeft beslist. Zonder zo'n beslag zou een zaak tijdens een procedure kunnen worden doorverkocht of naar het buitenland kunnen verdwijnen, en zou een gewonnen procedure niets meer waard zijn.
Net als bij andere conservatoire beslagen is vooraf verlof van de voorzieningenrechter nodig volgens artikel 700 Rv. Loopt er bij het verlof nog geen procedure over het recht zelf, dan verbindt de rechter er de voorwaarde aan dat die alsnog binnen een gestelde termijn wordt begonnen, op straffe van verval van het beslag. Wie zijn vordering tot afgifte of levering al bij de rechter had aangebracht of daarover al een titel heeft, hoeft daarvoor niets nieuws meer te starten.
Een voorbeeld
Iemand koopt een klassieke auto, betaalt aan, maar de verkoper weigert te leveren en biedt de auto opnieuw te koop aan. De koper kan verlof vragen om de auto in beslag te nemen tot bewaring van zijn recht op levering. De auto blijft dan waar hij is totdat de rechter heeft beslist. Hetzelfde geldt voor iemand die een koop wil laten ontbinden en zijn ingeruilde zaak terug wil.
In de praktijk
Omschrijf de zaak zo nauwkeurig mogelijk in het verzoekschrift: een merk, een type, een serienummer of een kenteken maakt het verschil tussen een bruikbaar en een onbruikbaar verlof.
Wordt u zelf getroffen door zo'n beslag terwijl u meent dat de zaak van u is, dan bent u belanghebbende en kunt u opheffing vorderen in kort geding op grond van artikel 705 Rv. Gaat het om zaken die naar de soort zijn bepaald, zoals een partij bouwmaterialen, dan geeft artikel 731 Rv een aanvullende regel over wat de deurwaarder precies in beslag neemt.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Zekerheid stellen bij een bewijsbeslag
In een prejudiciele beslissing, een antwoord op rechtsvragen die de voorzieningenrechter aan de Hoge Raad stelt, zet de Hoge Raad uiteen onder welke voorwaarden beslag op bewijsmateriaal mag worden gelegd. Daarbij overweegt hij dat de voorzieningenrechter, vooral wanneer hij het verlof geeft zonder de wederpartij te horen, met overeenkomstige toepassing van art. 701 Rv aan het verlof de voorwaarde kan verbinden dat de beslaglegger zekerheid stelt voor de schade die hij moet vergoeden als het beslag onrechtmatig blijkt. Dat maakt zichtbaar waarvoor de zekerheid van art. 701 Rv dient: zij vangt het risico op dat het beslag ten onrechte is gelegd.
-
Wie kan derdenverzet gebruiken?
Op een merkrecht was beslag gelegd dat moest zekeren dat het alsnog zou worden geleverd; de schuldenaar had het merk daarna toch aan een ander verkocht. De Hoge Raad zet uiteen welke wegen voor die latere koper openstaan: hij kan in de hoofdzaak worden betrokken, zich voegen of tussenkomen, een kort geding beginnen, en - als hij bij de hoofdzaak niet betrokken is geweest - derdenverzet instellen. Daarmee benoemt de Hoge Raad zelf de voorwaarde die ook in de wettekst staat: derdenverzet is er voor wie geen partij in het geding was.
-
Wanneer vervalt een bewijsbeslag?
In een geschil tussen Dow en Organik over bedrijfsgeheimen ging het om de vraag na welke procedure een bewijsbeslag van rechtswege vervalt. De Hoge Raad herhaalde eerst dat een bewijsbeslag rust op art. 730 Rv samen met art. 843a Rv, waarbij de regels voor IE-zaken zoveel mogelijk overeenkomstig gelden. Vervolgens oordeelde hij dat met 'de hoofdzaak' de procedure is bedoeld waarin de gestelde onrechtmatige inbreuk zelf wordt ingesteld, zoals een verbods- of schadeprocedure. Daarmee is duidelijk hoe lang de bewaring van beslagen stukken in stand blijft.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.