Artikel 270 Rechtsvordering (270 Rv)

Wordt een verzoekschrift bij het verkeerde gerecht ingediend, dan hoeft u niet opnieuw te beginnen. Artikel 270 Rv bepaalt dat de rechter die vaststelt dat niet hij maar een andere rechter van gelijke rang bevoegd is, de zaak verwijst in de stand waarin zij zich bevindt. Alles wat al is ingediend en gebeurd, blijft dus staan; de zaak verhuist alleen. De griffier stuurt een afschrift van de beschikking naar het gerecht waar de zaak naartoe gaat.

De rechter kijkt er zelf naar

De rechter kan dit zo nodig ambtshalve doen; hij hoeft niet af te wachten of iemand de bevoegdheid ter discussie stelt. Toch is verwijzing niet onvermijdelijk. Hebben de verzoeker en de opgeroepen belanghebbenden aangegeven dat zij geen verwijzing wensen, dan blijft de zaak waar zij is. De wet respecteert daarmee dat de regels over de plaats vooral het belang van partijen dienen; zijn zij het erover eens dat het zo goed is, dan levert verplaatsing alleen vertraging op.

Scheidingszaken: alleen bij betwisting

Voor het uiteengaan van partners geldt een eigen regel. Zij ziet op de echtscheiding, op de scheiding van tafel en bed en de ontbinding van het huwelijk die daarop volgt, en op het beëindigen van een geregistreerd partnerschap, met daarbij de verzoeken om een voorlopige voorziening of een nevenvoorziening die daarmee samenhangen. In die zaken vindt verwijzing alleen plaats als de andere echtgenoot of geregistreerde partner de bevoegdheid betwist. Zwijgt hij daarover, dan behandelt de rechter bij wie het verzoek is ingediend de zaak gewoon. Dat voorkomt dat een scheiding vertraging oploopt om een reden waar niemand een punt van maakt.

Wat vaststaat na de beslissing

• Geen hogere voorziening — tegen de verwerping van een betwisting of tegen de verwijzing zelf staat geen rechtsmiddel open.
• De ontvangende rechter is gebonden — hij kan de zaak niet terugsturen omdat hij er anders over denkt.
• Eén uitzondering — die gebondenheid geldt niet als de rechter zich tevens absoluut onbevoegd verklaart en de zaak naar een hogere rechter verwijst.

Een voorbeeld: een verzoek over een huurwoning wordt ingediend bij het gerecht van de woonplaats van de verzoeker, terwijl de woning in een ander arrondissement ligt. De rechter stelt vast dat hij niet bevoegd is en verwijst de zaak. De verzoeker hoeft geen nieuw verzoekschrift op te stellen en betaalt geen nieuw griffierecht; de behandeling gaat verder bij het andere gerecht, in dezelfde stand.

In de praktijk

Controleer de bevoegdheid voordat u indient, want een verwijzing kost hoe dan ook weken. Ga er niet van uit dat stilzitten de zaak bij het aangezochte gerecht houdt: de rechter mag ook uit eigen beweging vaststellen dat een collega van gelijke rang aan zet is, en verwijst dan. Blijven waar u bent lukt alleen als de verzoeker en alle opgeroepen belanghebbenden laten weten dat zij van verwijzing afzien; dat er eerst moet zijn betwist voordat verwijzing volgt, geldt uitsluitend in de scheidingszaken van het tweede lid. En reken er niet op dat u een verwijzingsbeslissing kunt aanvechten: de wet sluit dat uit, juist om te voorkomen dat een zaak blijft steken in een discussie over de plaats.