Artikel 1057 Rechtsvordering (1057 Rv)

Dit artikel beschrijft hoe een arbitraal vonnis tot stand komt en hoe het eruit moet zien. Bestaat het scheidsgerecht uit meer dan één arbiter, dan wordt beslist bij meerderheid van stemmen, tenzij partijen iets anders zijn overeengekomen. Het vonnis wordt op schrift gesteld, ondertekend, en het moet een vaste set gegevens bevatten — plus, in de regel, de gronden waarop de beslissing rust.

Hoe de beslissing tot stand komt

Een meerhoofdig scheidsgerecht telt altijd een oneven aantal arbiters, zodat een meerderheid kan worden gevonden. Voor kleine procedurele kwesties van ondergeschikt belang kent de wet een snelkoppeling: de voorzitter mag die alleen afdoen, mits de mede-arbiters hem daartoe hebben gemachtigd en partijen niets anders hebben afgesproken. Denk aan het verlengen van een termijn of het vaststellen van een zittingsdatum, niet aan beslissingen die het geschil zelf raken.

Op schrift en ondertekend

Het vonnis moet schriftelijk zijn en door de arbiters worden ondertekend. Papier is daarvoor niet voorgeschreven: op grond van artikel 1072b Rv mag een vonnis ook elektronisch worden vastgelegd, als het dan wordt getekend met een gekwalificeerde elektronische handtekening. Weigert een minderheid te tekenen, dan blijft het vonnis geldig: de anderen maken van die weigering melding in het stuk dat zij wél ondertekenen. Hetzelfde gebeurt als een minderheid niet kán tekenen — door ziekte of overlijden — en niet valt te verwachten dat dat beletsel snel wegvalt. Zo kan één arbiter de afronding van de zaak niet blokkeren.

Wat er in het vonnis moet staan

Naast de beslissing zelf noemt de wet vijf onderdelen:

• De namen en woonplaatsen van de arbiters, zodat controleerbaar is wie heeft geoordeeld.
• De namen en woonplaatsen van de partijen, van belang voor de latere tenuitvoerlegging.
• De dagtekening van de uitspraak, waaraan termijnen worden opgehangen.
• De plaats van de uitspraak, die bepaalt welke rechtbank in beeld komt.

- De gronden voor de gegeven beslissing: de motivering waaruit blijkt waarom het zo is afgelopen.

Wanneer een motivering mag ontbreken

Op die laatste eis bestaan drie uitzonderingen. Er hoeven geen gronden te worden gegeven als het vonnis niet meer doet dan de hoedanigheid of toestand van zaken vaststellen, als het een vergelijk vastlegt waarop artikel 1069 Rv ziet, en in alle andere gevallen wanneer partijen na het aanhangig maken van de arbitrage schriftelijk afspreken dat een motivering achterwege blijft. Die laatste afspraak kan dus niet vooraf in het contract worden weggeschreven; zij moet bewust worden gemaakt als het geschil er al ligt.

In de praktijk

Controleer een ontvangen vonnis meteen op de vier feitelijke gegevens: kloppen de namen, de datum en de plaats? Ontbreekt er iets of staat het er verkeerd, dan biedt artikel 1060 Rv een eenvoudige weg om dat te laten verbeteren, met een termijn die kort is. En bedenk bij het afspreken dat een motivering achterwege blijft: u wint tijd en kosten, maar u verliest het inzicht in de redenering waarop u zich later zou willen beroepen.