Het vonnis wordt geacht ten uitvoer te zijn gelegd: a. in geval van gerechtelijke verkoop van goederen, na de verkoop; b. in geval van derdenbeslag op een vordering, na de uitbetaling aan de beslaglegger, of, indien dit beslag wordt gelegd op een vordering tot periodieke betalingen, na de eerste uitbetaling; c. in geval van tenuitvoerlegging van een veroordeling tot levering of afgifte van goederen die geen registergoederen zijn, nadat de levering of afgifte heeft plaatsgevonden; d. in geval van gedwongen ontruiming van onroerende zaken, nadat de ontruiming heeft plaatsgevonden.
←
Terug 143 · Verzet tegen een verstekvonnis en de verzettermijn
Verder 145 · De schorsende werking van verzet
→
Artikel 144 Rv: Wanneer een vonnis als ten uitvoer gelegd geldt
Wanneer een vonnis als ten uitvoer gelegd geldt
Wettekst
Toelichting
Artikel 144 Rv beantwoordt één vraag: wanneer geldt een vonnis als ten uitvoer gelegd? Dat lijkt een detail, maar het is beslissend voor de verzettermijn. Is het vonnis niet in persoon betekend en heeft de veroordeelde geen daad verricht waaruit blijkt dat hij ervan weet, dan begint de termijn voor verzet volgens artikel 143 Rv pas op de dag van de tenuitvoerlegging. Dit artikel legt per soort executie vast welke dag dat is.
De vier momenten
De wet noemt vier gevallen, en telkens is het moment gekoppeld aan de afronding van de executie, niet aan het begin ervan. Beslag leggen alleen is dus niet genoeg; er moet resultaat zijn: geld dat is overgemaakt, een zaak die is verkocht of afgegeven, een pand dat leeg is.
- Gerechtelijke verkoop. Bij een executoriale verkoop van goederen is het vonnis uitgevoerd zodra die verkoop heeft plaatsgevonden.
- Derdenbeslag op een vordering. Hier telt de uitbetaling aan de beslaglegger. Gaat het om een vordering tot periodieke betalingen, zoals loon of een uitkering, dan is de eerste uitbetaling het moment.
- Levering of afgifte. Bij een veroordeling om goederen te leveren of af te geven die geen registergoederen zijn, is het vonnis uitgevoerd zodra die levering of afgifte heeft plaatsgehad. Voor registergoederen, zoals een woning of een schip, noemt dit onderdeel geen moment; de tekst beperkt zich uitdrukkelijk tot andere goederen.
- Ontruiming. Bij gedwongen ontruiming van een onroerende zaak telt het moment waarop de ontruiming is uitgevoerd.
Waarom het precieze moment telt
Voor de veroordeelde is dit de laatste vangnetbepaling. Wie nooit persoonlijk is aangesproken en niets van de zaak wist, zou anders een verzettermijn kunnen zien verstrijken zonder ooit van het vonnis te hebben gehoord. De wet knoopt de termijn dan aan een gebeurtenis die niet te missen valt: het loon wordt ingehouden, de spullen zijn verkocht, de woning is ontruimd.
Tegelijk betekent het dat de termijn pas laat kan gaan lopen. Een schuldeiser die een verstekvonnis niet in persoon laat betekenen, houdt lang het risico dat er alsnog verzet komt. Wil hij dat voorkomen, dan is betekening aan de schuldenaar in persoon de route die artikel 143 Rv daarvoor biedt.
Een voorbeeld
Op het loon van een werknemer wordt beslag gelegd voor een oude schuld waarvan hij niets meer wist. Het vonnis is destijds op zijn vorige adres achtergelaten, niet aan hem persoonlijk uitgereikt. Het beslag zelf zet de klok nog niet in werking. Pas wanneer de werkgever voor het eerst een bedrag aan de beslaglegger overmaakt, is het vonnis ten uitvoer gelegd en begint de verzettermijn te lopen.
Wat u hiermee doet
Merkt u aan uw loonstrook of bankafschrift dat er wordt geëxecuteerd voor een vonnis dat u niet kent, vraag dan meteen bij de deurwaarder een afschrift van het vonnis en van het beslagexploot op. Noteer de datum van de eerste inhouding of uitbetaling, want vanaf dat moment loopt uw termijn om in verzet te komen. Houd er daarbij rekening mee dat bij beslag op inkomen een beslagvrije voet geldt: een deel van het inkomen moet buiten het beslag blijven, en een verkeerde berekening kunt u bij de deurwaarder aankaarten.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Gedeeltelijke uitvoering bij derdenbeslag
Het ging om de vraag of een verstekvonnis bij een derdenbeslag op een vordering al geacht wordt te zijn uitgevoerd zodra een eerste uitbetaling heeft plaatsgevonden. De zaak speelde nog onder het voor 2002 geldende recht, waarover in rechtspraak en literatuur verschillend werd gedacht. De Hoge Raad oordeelde dat de opvatting die sinds 1 januari 2002 in art. 144 Rv is neergelegd — na de uitbetaling aan de beslaglegger, of bij beslag op een vordering tot periodieke betalingen na de eerste uitbetaling — ook voor dat oude recht als juist kan worden aanvaard.
-
Wanneer begint de verzettermijn?
Een staat kwam jaren na een verstekvonnis in verzet; het vonnis was uitgevoerd via een derdenbeslag — beslag onder iemand die iets aan de veroordeelde verschuldigd is — dat achteraf geen doel bleek te hebben getroffen. De Hoge Raad zette uiteen dat de verzettermijn op drie manieren kan aanvangen: door betekening van het verstekvonnis aan de veroordeelde in persoon, door een door hem zelf gepleegde daad van bekendheid, of op de dag waarop het vonnis ten uitvoer is gelegd. De regeling berust op een afweging tussen de bescherming van de veroordeelde en de rechtszekerheid van de eiser, en de toepassing daarvan mag het recht van beide partijen op toegang tot de rechter niet in de kern aantasten.
-
Nadere termijn bij een eerlijk proces
Beslagen tegoeden werden door een notaris gehouden, en de vraag was of de verzettermijn daardoor was gaan lopen. De Hoge Raad bevestigde dat van tenuitvoerlegging in de zin van art. 144 onder b Rv geen sprake is als achteraf blijkt dat de derde in het geheel niets aan de veroordeelde verschuldigd was, maar dat dat geval zich hier niet voordeed. Wel slaagde de klacht over de lengte van de nadere termijn die het hof op grond van art. 6 EVRM had gegund. Was de veroordeelde bij het bekend worden met het verstekvonnis niet tevens bekend met de tenuitvoerlegging daarvan, dan moet hem voor het instellen van verzet een nadere termijn van in beginsel vier weken worden gegund, gerekend vanaf het moment waarop hij met het vonnis bekend is geworden; veertien dagen is dan te kort.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.