Artikel 349 Rechtsvordering (349 Rv)

Een nieuw verweer in hoger beroep mag niet terloops worden opgeworpen. Artikel 349 Rv schrijft voor hoe het moet gebeuren: bij conclusie, en met redenen omkleed. Dat geldt zowel in het principaal beroep — het beroep van de partij die het initiatief nam — als in het incidenteel beroep, waarin de wederpartij zelf klaagt over onderdelen van het vonnis. De vorm is dus voor beide richtingen dezelfde.

Met redenen omkleed

Een verweer aanvoeren is meer dan een conclusie trekken. U moet uitleggen waarop het steunt: welke feiten u aanvoert, waarom die feiten juridisch tot uw standpunt leiden en waar dat uit blijkt. Een enkele zin dat de vordering 'niet klopt' of dat u 'niets verschuldigd bent' is geen verweer waarop het hof kan beslissen. Hoe concreter u het maakt, hoe moeilijker het is er zonder motivering aan voorbij te gaan.

Waarom de schriftelijke vorm

De eis dat het bij conclusie gebeurt, beschermt de wederpartij. Zij moet kunnen lezen waartegen zij zich moet verdedigen en daar rustig op kunnen reageren. Een verweer dat pas op de zitting wordt genoemd, overvalt haar en kost het hof tijd. De schriftelijke vorm zorgt bovendien dat later vaststaat wat precies is aangevoerd; dat is van belang als de zaak nog verder gaat.

Principaal en incidenteel

Het onderscheid tussen principaal en incidenteel beroep bepaalt wie waarover klaagt, maar niet hoe zorgvuldig dat moet gebeuren. Ook wie alleen incidenteel beroep instelt, moet zijn nieuwe verweren onderbouwd in zijn processtuk opnemen. Voor de partij aan de andere kant betekent dat: lees beide memories nauwkeurig en reageer op alles wat u raakt.

Een voorbeeld. Een geïntimeerde schrijft in zijn memorie van antwoord dat hij zich 'op alle mogelijke verweren' beroept. Daar heeft het hof niets aan; er staat immers niet welk verweer wordt gevoerd en waarom. Had hij geschreven dat de vordering is verjaard, met vermelding vanaf welk moment en op grond waarvan, dan lag er een verweer waarop beslist moet worden.

Wat er gebeurt als u het nalaat

Een verweer dat niet of nauwelijks is toegelicht, kan het hof passeren zonder er inhoudelijk op in te gaan. U verliest dan niet omdat u ongelijk heeft, maar omdat u uw standpunt niet heeft uitgewerkt. Datzelfde geldt voor een bewijsaanbod: dat moet concreet zijn — wie kan wat verklaren en waarom is dat relevant.

In de praktijk

Bouw uw memorie op per onderwerp: eerst het standpunt, dan de feiten, dan de onderbouwing en het bewijs. Verwijs naar de stukken die u overlegt, met de vindplaats in het dossier. En herhaal niet zonder meer wat u in eerste aanleg schreef; wat toen niet overtuigde, overtuigt in dezelfde bewoordingen nu evenmin.