Artikel 1019b Rechtsvordering (1019b Rv)

Voorlopige maatregelen om bewijs van inbreuk veilig te stellen

De voorzieningenrechter kan verlof verlenen tot het treffen van voorlopige maatregelen ter bescherming van bewijs aan de verzoeker die voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat er inbreuk op zijn recht van intellectuele eigendom is gemaakt of dreigt te worden gemaakt. Tot deze maatregelen ter bescherming van bewijs kunnen behoren, naast de reeds in de wet geregelde maatregelen, conservatoir bewijsbeslag, gedetailleerde beschrijving en monsterneming ter zake van vermeend inbreukmakende roerende zaken, bij de productie daarvan gebruikte materialen en werktuigen en op de inbreuk betrekking hebbende documenten.
De rechter bepaalt zo nodig de wijze waarop beschrijving plaatsvindt of monsters worden genomen en wat met de monsters dient te gebeuren.
Deze maatregelen worden genomen zo nodig zonder dat de wederpartij wordt gehoord, met name indien het aannemelijk is dat uitstel de verzoeker onherstelbare schade zal berokkenen, of indien er een aantoonbaar gevaar voor verduistering of verlies van bewijs bestaat.
Verlof tot het treffen van de gevraagde maatregel wordt niet gegeven voor zover de bescherming van vertrouwelijke informatie niet is gewaarborgd.

Toelichting

Bewijs van namaak is vluchtig. Een partij nagemaakte goederen is zo doorverkocht, een administratie zo gewist. Dit artikel geeft de rechthebbende de mogelijkheid om dat bewijs vast te leggen voordat het verdwijnt. De voorzieningenrechter kan daarvoor verlof verlenen: toestemming vooraf om maatregelen te treffen bij de vermeende inbreukmaker.

Wat de verzoeker moet aantonen

Hij moet voldoende aannemelijk maken dat zijn intellectuele eigendom al is geschonden of dat zo'n schending dreigt. Dat is een lichtere toets dan het volledige bewijs dat in de hoofdzaak nodig is — logisch, want de maatregel dient er juist toe dat bewijs te verkrijgen. Een onderbouwd vermoeden met concrete aanwijzingen is nodig; een vaag onbehagen over een concurrent is niet genoeg.

Welke maatregelen mogelijk zijn

Conservatoir bewijsbeslag. Beslag op zaken en gegevens, niet om verhaal te halen maar om te voorkomen dat het bewijs verdwijnt.
Gedetailleerde beschrijving. Een nauwkeurige vastlegging van wat er is aangetroffen, met de kenmerken die op inbreuk wijzen.
Monsterneming. Het meenemen van exemplaren van de betwiste producten.

Die maatregelen kunnen betrekking hebben op de vermeend inbreukmakende roerende zaken zelf, op de materialen en werktuigen waarmee ze zijn gemaakt, en op documenten die met de inbreuk te maken hebben. De rechter kan bovendien bepalen hoe de beschrijving of de monsterneming precies moet gebeuren en wat er daarna met de monsters gebeurt.

Zonder de wederpartij te horen

Deze maatregelen worden zo nodig genomen zonder dat de wederpartij wordt gehoord. Dat is een zware inbreuk op het beginsel van hoor en wederhoor, en de wet noemt daarom wanneer het aan de orde is: als het aannemelijk is dat uitstel de verzoeker onherstelbare schade toebrengt, of als er aantoonbaar gevaar bestaat dat het bewijs wordt verduisterd of verloren gaat. Iemand die weet dat er een deurwaarder komt, kan immers de dozen laten verdwijnen.

Vertrouwelijke informatie

Ook hier geldt de rem: het verlof wordt niet gegeven voor zover de bescherming van vertrouwelijke informatie niet is gewaarborgd. Bij een beslag op een complete administratie gaat het al snel om veel meer gegevens dan de zaak vraagt. De voorzieningenrechter kan daarom voorwaarden verbinden aan de uitvoering, bijvoorbeeld dat de in beslag genomen gegevens verzegeld bij een bewaarder blijven en dat pas na een aparte beslissing wordt bepaald wie er wat van mag zien.

Een kledingmerk krijgt tips dat een groothandel namaakartikelen in een loods heeft liggen. Het merk vraagt verlof en de voorzieningenrechter staat beschrijving en beslag toe zonder de groothandel te horen. De deurwaarder legt vast wat er ligt en neemt enkele exemplaren mee; de rest van de voorraad blijft waar die is.

In de praktijk

Wordt u door zo'n maatregel getroffen, dan hoeft u die niet lijdzaam te ondergaan. U mag verlangen dat de deurwaarder het verlof toont en zich daaraan houdt, en u kunt in kort geding opheffing of beperking van de maatregel vragen — bijvoorbeeld omdat er van inbreuk geen sprake is of omdat uw bedrijfsgeheimen onvoldoende zijn beschermd. Blijkt de maatregel achteraf ten onrechte getroffen, dan biedt artikel 1019g Rv een grond voor schadevergoeding.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Zekerheid stellen bij een bewijsbeslag

Hoge Raad · 2013-09-13 · ECLI:NL:HR:2013:BZ9958

In een prejudiciele beslissing, een antwoord op rechtsvragen die de voorzieningenrechter aan de Hoge Raad stelt, zet de Hoge Raad uiteen onder welke voorwaarden beslag op bewijsmateriaal mag worden gelegd. Daarbij overweegt hij dat de voorzieningenrechter, vooral wanneer hij het verlof geeft zonder de wederpartij te horen, met overeenkomstige toepassing van art. 701 Rv aan het verlof de voorwaarde kan verbinden dat de beslaglegger zekerheid stelt voor de schade die hij moet vergoeden als het beslag onrechtmatig blijkt. Dat maakt zichtbaar waarvoor de zekerheid van art. 701 Rv dient: zij vangt het risico op dat het beslag ten onrechte is gelegd.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst