Artikel 114 Rv: De gewone dagvaardingstermijn van ten minste een week

Een gedaagde mag niet worden overvallen. Tussen het moment waarop de dagvaarding bij hem wordt uitgebracht en de dag waarop hij in de procedure moet verschijnen, moet daarom tijd zitten. De gewone termijn daarvoor is ten minste een week.

Waar de termijn tussen loopt

De termijn begint te lopen op de dag na de betekening: de dag nadat de deurwaarder het exploot heeft uitgereikt of achtergelaten. Het eindpunt is de roldatum die in de dagvaarding staat, de dag waarop de zaak voor het eerst op de lijst van de rechtbank verschijnt en de gedaagde zich moet melden; die dag telt zelf niet mee. Er moeten dus zeven volle dagen tussen liggen, zodat de roldatum ten minste acht dagen na de dag van betekening valt. Ligt hij eerder, dan is de dagvaarding niet in orde.

In een week kan iemand het stuk lezen, uitzoeken waar het over gaat, zijn eigen papieren opzoeken en zo nodig contact leggen met een advocaat of een gemachtigde. Dat is kort, maar het gaat hier alleen om de eerste stap: verschijnen. Voor het inhoudelijke verweer krijgt de gedaagde daarna een eigen termijn, die de rechter op de rol bepaalt.

Een minimum, geen maximum

De wet noemt een ondergrens. Een eiser mag een ruimere termijn aanhouden en doet dat vaak ook, bijvoorbeeld omdat hij rekening houdt met de post, met een vakantie of met de agenda van de rechtbank. Een langere termijn is dus geen fout. Voor de berekening geeft dit wetboek zelf de regel: volgens artikel 119 Rv begint de termijn op de dag na het uitbrengen van het exploot en wordt de roldatum niet meegerekend.

Wanneer een andere termijn geldt

De gewone termijn geldt niet altijd. Woont de gedaagde in het buitenland, dan gelden langere termijnen; artikel 115 Rv regelt dat. Voor het oproepen van houders van effecten die niet op naam staan geeft artikel 116 Rv een eigen, langere termijn. En in zaken die geen uitstel verdragen kent de wet de mogelijkheid om de termijn te bekorten, zodat een spoedzaak niet stukloopt op een wachttijd.

Een voorbeeld. Een verhuurder laat op maandag een dagvaarding betekenen en wil de zaak de donderdag daarop laten dienen. Dat is te kort. Tussen de dag van betekening en de roldatum moeten zeven volle dagen liggen, zodat de zaak op zijn vroegst kan dienen op de dinsdag van de week daarna. Kiest hij toch een eerdere roldatum, dan loopt hij het risico dat de gedaagde zich met succes op het gebrek beroept en de eerste zittingsdag verloren gaat.

Wat als de termijn niet is gehaald

Een te korte termijn is een gebrek in de dagvaarding. Dat betekent niet automatisch dat de zaak eindigt: de wet kent voor gebreken in een exploot een eigen regeling, waarbij de rechter de eiser vaak de gelegenheid geeft het gebrek te herstellen met een nieuw exploot. Verschijnt de gedaagde en klaagt hij niet, dan is het probleem in de regel van de baan.

In de praktijk

• Eiser: reken terug vanaf de gewenste roldatum en geef de deurwaarder ruim de tijd; een betekening die een dag later plaatsvindt dan gepland, kan de hele planning omgooien.
• Gedaagde: kijk als eerste naar de datum in de dagvaarding en naar de dag waarop het stuk bij u is gebracht. Liggen daar minder dan acht dagen tussen, meld dat dan meteen.
• Beiden: de termijn zegt niets over de sterkte van de zaak; hij regelt alleen het tempo van de start.