Indien het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is verklaard, evenwel zonder dat daaraan de voorwaarde is verbonden dat zekerheid wordt gesteld, en indien tegen dat vonnis een rechtsmiddel is aangewend, kan alsnog een daartoe strekkende incidentele vordering worden ingesteld.
←
Terug 233 · Uitvoerbaarverklaring bij voorraad van een vonnis
Verder 236 · Het gezag van gewijsde van een vonnis
→
Artikel 235 Rechtsvordering (235 Rv)
Alsnog zekerheidstelling vorderen na het instellen van een rechtsmiddel
Wettekst
Toelichting
Een vonnis dat bij voorraad uitvoerbaar is, mag ten uitvoer worden gelegd terwijl er nog hoger beroep of cassatie loopt. Is daaraan geen zekerheidstelling verbonden, dan bestaat het risico dat er wordt betaald of uitgewonnen op grond van een uitspraak die later sneuvelt, zonder dat het geld dan nog terug te halen is. Artikel 235 Rv biedt daarvoor een ingang: is tegen het vonnis een rechtsmiddel aangewend, dan kan in die instantie alsnog een incidentele vordering worden ingesteld die ertoe strekt dat zekerheid wordt gesteld.
De wettekst noemt twee voorwaarden. Het vonnis moet uitvoerbaar bij voorraad zijn verklaard zonder de voorwaarde van zekerheidstelling, en er moet tegen dat vonnis een rechtsmiddel zijn aangewend.
Waarom zekerheid
Zekerheidstelling betekent dat de partij die executeert het ontvangen bedrag als het ware gedekt houdt. Meestal gebeurt dat met een bankgarantie: de bank staat ervoor in dat het geld terugkomt wanneer de uitspraak in beroep wordt vernietigd. De executie gaat gewoon door, maar het risico verschuift. Het is dus geen manier om onder een veroordeling uit te komen, maar een manier om de gevolgen omkeerbaar te houden.
Wat de rechter beoordeelt
De rechter weegt de belangen van partijen tegen elkaar af. Feiten die daarbij een rol kunnen spelen:
- Financiële positie van de wederpartij — concrete aanwijzingen dat zij in zwaar weer verkeert, zoals achterstanden, beslagen of het afbouwen van activiteiten.
- Verhaal buiten Nederland — omstandigheden waaruit blijkt dat terugvordering bij deze partij in de praktijk op bijzondere problemen zal stuiten, kunnen in de afweging een rol spelen.
- Geen voorschot op het rechtsmiddel — de kans dat uw rechtsmiddel slaagt, speelt bij dit incident geen rol.
Waar en hoe
De vordering wordt als incident ingesteld bij het gerecht waar de zaak door het aangewende rechtsmiddel aanhangig is: bij het gerechtshof in hoger beroep, bij de Hoge Raad in cassatie en bij verzet tegen een verstekvonnis bij hetzelfde gerecht dat het vonnis wees. Voorwaarde is dat het rechtsmiddel daadwerkelijk is aangewend; zolang de termijn daarvoor nog loopt en er nog niets is ingesteld, biedt dit artikel geen ingang. De wederpartij mag zich verweren, waarna wordt beslist of en tot welk bedrag zekerheid moet worden gesteld. Wordt de vordering toegewezen en stelt de executerende partij die zekerheid niet, dan verliest zij in feite de ruimte om door te gaan met de uitvoering.
Een voorbeeld: een leverancier wordt veroordeeld tot betaling van een fors bedrag aan een afnemer, en dat vonnis is uitvoerbaar bij voorraad. De leverancier stelt hoger beroep in en heeft signalen dat de afnemer zijn bedrijfsactiviteiten afbouwt. Bij het hof vordert hij dat aan de verdere uitvoering de voorwaarde van een bankgarantie wordt verbonden, zodat hij het betaalde terugziet als het hof hem gelijk geeft.
In de praktijk
Onderbouw het verhaalrisico met wat u concreet kunt laten zien. Dit artikel is het tegenhanger van artikel 234 Rv, waarin een partij juist vraagt om alsnog uitvoerbaarheid bij voorraad.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke maatstaf geldt voor zekerheidstelling?
Gevorderd werd om aan een door het hof uitgesproken uitvoerbaarverklaring bij voorraad alsnog de voorwaarde van zekerheidstelling te verbinden. De Hoge Raad oordeelt dat voor die vordering op overeenkomstige wijze de maatstaven gelden die hij heeft gegeven voor de vordering om een beslissing uit een vorige instantie alsnog uitvoerbaar bij voorraad te verklaren. Bij de daarbij voorgeschreven belangenafweging moeten in dit geval mede de gevolgen worden betrokken die de voorwaarde van zekerheidstelling heeft voor degene die de veroordeling verkreeg.
-
Nieuwe feiten nodig na een gemotiveerd oordeel
In cassatie werd gevorderd aan een door het hof uitgesproken uitvoerbaarverklaring bij voorraad alsnog de voorwaarde van zekerheidstelling te verbinden. De Hoge Raad oordeelt dat de belangenafweging bij een voorwaarde van zekerheidstelling een andere is dan die bij de uitvoerbaarverklaring bij voorraad zelf. Heeft de vorige rechter wel gemotiveerd beslist over de uitvoerbaarverklaring bij voorraad maar niet over een voorwaarde van zekerheidstelling, dan geldt daarom niet de eis dat nieuwe feiten worden aangevoerd: er wordt beslist aan de hand van de gewone belangenafweging, waarbij ook de gevolgen van de voorwaarde voor degene die de veroordeling verkreeg worden meegewogen. Omdat het gestelde aanzienlijke restitutierisico onvoldoende was betwist, werd de zekerheidstelling alsnog als voorwaarde verbonden.
-
Wat is een hoofdveroordeling?
In een geschil over een dwangsom op een verplichting tot zekerheidstelling zet de Hoge Raad de regeling uiteen. De rechter kan, tenzij uit de wet of de aard van de zaak anders volgt en mits dit wordt gevorderd, zijn vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren; hij kan daaraan de voorwaarde verbinden dat zekerheid wordt gesteld. Het gevolg is dat het instellen van verzet, hoger beroep of cassatie de tenuitvoerlegging niet schorst. Is de voorwaarde van zekerheidstelling gesteld, dan is het vonnis pas uitvoerbaar bij voorraad als die zekerheid is gesteld; gebeurt dat niet, dan schorst het aanwenden van een rechtsmiddel de tenuitvoerlegging wel.
-
Wat is geen voorlopige voorziening in de zin van art. 223 Rv?
Partijen stelden cassatieberoep in tegen een beslissing in een incident over de uitvoerbaarheid bij voorraad. De Hoge Raad oordeelt dat de beslissingen op dit soort incidentele vorderingen naar hun aard ten hoogste gelden voor de duur van het geding en dus van voorlopige aard zijn, maar dat zij geen voorlopige voorziening zijn: zij betreffen slechts een modaliteit van de uitgesproken veroordeling. Daartegen staat daarom geen tussentijds cassatieberoep open, zodat de eisers niet-ontvankelijk zijn.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.