Artikel 1038b Rechtsvordering (1038b Rv)

Papier is geduldig, maar een gesprek maakt vaak pas duidelijk waar een zaak werkelijk over gaat. Artikel 1038b Rv regelt daarom de zitting in arbitrage: het scheidsgerecht stelt partijen in de gelegenheid hun zaak mondeling toe te lichten, hetzij omdat een van hen daarom vraagt, hetzij uit eigen beweging. Alleen als partijen samen iets anders zijn overeengekomen, kan die zitting achterwege blijven.

Op verzoek of uit eigen beweging

De twee ingangen zijn allebei van belang. Vraagt één partij om een zitting, dan is dat een serieus verzoek waaraan het scheidsgerecht gehoor geeft. Vraagt niemand erom, dan kan het scheidsgerecht toch beslissen dat het partijen wil spreken, bijvoorbeeld omdat de stukken elkaar tegenspreken of omdat een schikking in beeld lijkt.

Alleen een gezamenlijke afspraak kan de zitting uitsluiten. Dat gebeurt in de praktijk bij kleine, sterk documentgestuurde geschillen, waarin partijen bewust kiezen voor een procedure die volledig op papier verloopt om tijd en kosten te sparen.

Wat er op zo'n zitting gebeurt

De zitting is bedoeld voor toelichting: u legt uit wat er in uw stukken staat, u reageert op wat de ander heeft aangevoerd en u beantwoordt vragen van de arbiters. Juist die vragen zijn waardevol, want daaruit blijkt waar het scheidsgerecht mee worstelt. Wie daar goed op ingaat, bepaalt mede het beeld waarmee de arbiters de beraadslaging in gaan.

Het scheidsgerecht bepaalt zelf hoe de zitting verloopt, binnen de grenzen van artikel 1036 Rv: gelijke behandeling en gelegenheid tot wederhoor. Waar de zitting plaatsvindt, is vrij; artikel 1037 Rv laat toe dat dat ook buiten de plaats van arbitrage is.

Een voorbeeld. In een arbitrage over de oplevering van een bedrijfshal verschillen de rapporten van de twee ingeschakelde deskundigen sterk. Het scheidsgerecht belegt een zitting waarop beide deskundigen aanwezig zijn en op elkaars bevindingen kunnen reageren. In een uur wordt duidelijk waar het verschil in zit, iets wat uit de stukken niet viel op te maken.

In de praktijk

Vraag om een zitting als uw zaak baat heeft bij uitleg of als er getuigen of deskundigen zijn die u wilt laten horen. Doe dat tijdig en motiveer wat u ermee wilt bereiken.

Bereid u voor op vragen in plaats van op een voordracht. Arbiters hebben de stukken gelezen; het herhalen daarvan levert weinig op. Zet op een rij welke drie punten u wilt overbrengen en welke lastige vragen u kunt verwachten.

Neem de mensen mee die de feiten kennen. Artikel 1038 Rv staat toe dat u zich laat bijstaan door personen van uw keuze, en een projectleider die er zelf bij was, kan meer verhelderen dan de beste pleitnota.

Ten slotte: een zitting is vaak ook het natuurlijke moment waarop een regeling ontstaat. Kom dus met een beeld van wat voor u een aanvaardbare uitkomst zou zijn.