Artikel 141 Rv: De kosten die het verstek veroorzaakt

Artikel 141 Rv wijst aan wie de extra kosten betaalt die ontstaan doordat een partij niet in het geding verschijnt of het griffierecht niet op tijd voldoet. Die kosten komen voor rekening van die partij zelf. Daarop bestaat één uitzondering: is het verstek verleend op een dagvaarding die daarna nietig wordt verklaard, dan draait de weggebleven partij er niet voor op.

Om welke kosten het gaat

Het gaat niet om de proceskosten in het algemeen, maar om de kosten die het gevolg zijn van het verzuim. Denk aan een extra roldatum, aan werk dat opnieuw moet worden gedaan, en vooral aan de kosten die ontstaan als het verstek later wordt gezuiverd of als er verzet volgt: het geding gaat dan verder terwijl de eiser al kosten had gemaakt voor de behandeling bij verstek.

Die kosten blijven aan de nalatige partij hangen, ook als zij de procedure uiteindelijk wint. Dat is de kern van deze bepaling: het gewone uitgangspunt dat de verliezer de kosten draagt, wordt hier doorkruist door het uitgangspunt dat wie een verzuim veroorzaakt, de rekening ervan krijgt.

De uitzondering: een nietige dagvaarding

Een dagvaarding kan zulke gebreken vertonen dat zij nietig wordt verklaard, bijvoorbeeld omdat zij niet op de voorgeschreven wijze is betekend en de gedaagde daardoor niet wist dat er tegen hem werd geprocedeerd. Dan valt hem niets te verwijten; het verzuim komt voort uit een fout aan de kant van de eiser. In dat geval blijft deze kostenregel buiten toepassing en betaalt de gedaagde de kosten van het verstek niet.

Wat dit betekent voor de gedaagde

Wie een dagvaarding negeert en zich later alsnog meldt, moet erop rekenen dat er een prijskaartje aan het stilzwijgen hangt. Ook artikel 142 Rv zegt dat de gevolgen van het verstek vervallen behalve voor de kosten die het heeft veroorzaakt; de twee bepalingen wijzen dezelfde kant op.

Afwachten wat de eiser doet is dus geen gratis gok. Voert u alsnog met succes verweer, dan wint u de zaak, maar de kosten van uw eigen verzuim blijft u kwijt.

Een voorbeeld

Een webwinkel dagvaardt een klant voor een onbetaalde bestelling. De klant reageert niet, er wordt verstek verleend, en pas als de deurwaarder het vonnis komt betekenen, stelt hij verzet in. In de verzetprocedure blijkt dat hij het bedrag allang had overgemaakt en wordt de vordering alsnog afgewezen. De webwinkel verliest, maar de kosten die zijn ontstaan doordat de klant eerst wegbleef, komen voor rekening van de klant.

Was daarentegen de dagvaarding nooit op een geldige manier bij hem terechtgekomen en wordt zij om die reden nietig verklaard, dan is er geen verwijtbaar verzuim en draagt hij die extra kosten niet.