Artikel 625 Rechtsvordering (625 Rv)

Voor geschillen uit de scheepvaart bestaat één adres. Artikel 625 Rv maakt de rechtbank Rotterdam in eerste aanleg bij uitsluiting bevoegd voor een reeks vorderingen en verzoeken uit de zeevaart en de binnenvaart. Bij uitsluiting wil zeggen: andere rechtbanken mogen deze zaken niet behandelen, ook niet als de gedaagde elders woont.

Welke zaken daaronder vallen

• Vervoer van goederen over zee of over de binnenwateren.
• De exploitatie van een zee- of binnenschip, voor zover het niet gaat om vorderingen over goederenvervoer of over het vervoer van reizigers en hun bagage.
• Slepen en duwen van schepen, en hulpverlening aan een schip of een andere zaak die in gevaar verkeert, in welk water dan ook.
• Aanvaring, en ook schade die een schip veroorzaakt zonder dat er een aanvaring is geweest.
• Schade aan boord van een schip of veroorzaakt door zaken die van een schip afkomstig zijn.

- Scheepshuurkoop en avarij-grosse, de omslag van kosten en opofferingen die zijn gemaakt om schip en lading gezamenlijk te redden.

Waar de bevoegdheid ruimer is dan uitsluitend

Op enkele punten is de rechtbank Rotterdam niet de enige, maar mede bevoegd. Dat geldt voor zaken waarbij een of meer binnenschepen zijn betrokken die geen van alle beroeps- of bedrijfsmatig worden gebruikt: bij een pleziervaartuig kan de eiser dus ook bij de gewoon bevoegde rechtbank terecht. Hetzelfde geldt bij gecombineerd goederenvervoer waarvan een deel over zee of over de binnenwateren gaat, en bij spoedeisende zaken als bedoeld in artikel 254 Rv: dan is ook de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam bevoegd voor een kort geding.

Zaken die samenhangen

Bevat een zaak meerdere vorderingen of verzoeken en valt er ten minste één onder de uitsluitende bevoegdheid, dan behandelt en beslist de rechtbank Rotterdam ze allemaal, voor zover de samenhang zich tegen afzonderlijke behandeling verzet. Dezelfde regel geldt bij een vordering in reconventie, dus de tegenvordering van de gedaagde. Bij een hoofdzaak met een vrijwaring, waarin een partij een derde in de procedure betrekt, ligt het anders: de rechtbank Rotterdam mág alle vorderingen samen behandelen en beslissen, maar de wet schrijft dat daar niet voor. Zo wordt voorkomen dat één feitencomplex nodeloos over twee rechtbanken wordt uitgesmeerd.

Loopt een zaak toch bij de verkeerde rechtbank, dan verklaart het laatste lid de gewone regels over verwijzing naar de bevoegde rechter van overeenkomstige toepassing, zowel voor dagvaardingszaken als voor verzoekschriftzaken. De zaak wordt dan doorgestuurd en hoeft niet opnieuw te beginnen.

In de praktijk

Voor wie een vervoerder, een reder of een verzekeraar wil aanspreken over een van deze onderwerpen: begin in Rotterdam. Dagvaarden bij de rechtbank van de woonplaats van de gedaagde levert alleen tijdverlies op.

Voor de verweerder betekent het dat een beroep op de gewone bevoegdheidsregels hier niet werkt, maar dat het wel loont te bekijken of de zaak werkelijk onder een van de genoemde categorieën valt. Ligt het geschil aan de rand, bijvoorbeeld bij vervoer met een klein plezierschip, dan kan er meer dan één bevoegde rechter zijn.