Artikel 29b Rv: Afschriften uit openbare registers bij de griffie

Openbare registers zijn er om te worden geraadpleegd. Dit artikel maakt dat concreet: griffiers en andere bewaarders van zulke registers verstrekken aan iedereen die daarom vraagt een afschrift of uittreksel, zonder dat daarvoor een rechterlijk bevel nodig is. Wel moet het daarvoor verschuldigde griffierecht worden betaald. Er hoeft dus geen belang te worden aangetoond en er hoeft geen toestemming te worden gevraagd.

Waarom dit ertoe doet

Aan openbare registers hangen rechtsgevolgen. Wat erin staat, kan aan derden worden tegengeworpen, en juist daarom moet iedereen kunnen nagaan wat erin staat. Zou de toegang afhankelijk zijn van een rechterlijk bevel of van de welwillendheid van de beheerder, dan zou de openbaarheid van die registers een lege huls zijn en zou niemand nog veilig op de inhoud kunnen afgaan.

• Geen bevel nodig. De verstrekking gebeurt op enkel verzoek.
• Iedereen. Ook wie geen partij is en geen bijzonder belang heeft.
• Tegen betaling. Het griffierecht dat voor de verstrekking geldt, moet worden voldaan.

- Afschrift of uittreksel. Een volledige kopie of een gedeelte, afhankelijk van wat wordt gevraagd en wat de aard van het register toelaat.

De grens: uitspraken vallen er niet onder

Het tweede lid maakt een uitzondering voor de gevallen waarin artikel 29 Rv van toepassing is. Voor afschriften van vonnissen, arresten en beschikkingen geldt dus de daar opgenomen regeling, met de bevoegdheid van de griffier om te weigeren of te anonimiseren ter bescherming van zwaarwegende belangen van anderen. De ruimhartige regel van dit artikel geldt daarnaast, voor de registers zelf, en niet voor de rechterlijke uitspraken die elders zijn geregeld.

Om welke registers het gaat

De bepaling noemt geen lijst. Zij spreekt van griffiers en andere bewaarders van openbare registers, en laat daarmee ruimte voor de verschillende registers die in wetgeving zijn ingesteld en waarvan de openbaarheid uitgangspunt is. Voor elk daarvan geldt bovendien de eigen wettelijke regeling over wat wordt ingeschreven en wie waarvoor verantwoordelijk is; dit artikel regelt alleen de verstrekking van afschriften daaruit.

Een voorbeeld

Iemand wil vóór het sluiten van een overeenkomst nagaan of over een bepaalde rechtsverhouding al iets is ingeschreven in een register dat bij een gerecht wordt gehouden. Hij kan zich met dat verzoek rechtstreeks tot de griffier wenden en krijgt tegen betaling een afschrift of uittreksel. Wil hij daarnaast de uitspraak lezen die aan die inschrijving ten grondslag ligt, dan loopt dat langs de weg van artikel 29 Rv en kan het zijn dat hij die alleen geanonimiseerd krijgt.

In de praktijk

Richt uw verzoek tot de beheerder van het betrokken register en omschrijf zo nauwkeurig mogelijk waarnaar u zoekt: de betrokken partijen, de periode, het soort inschrijving. Hoe preciezer het verzoek, hoe sneller u het gevraagde stuk in handen hebt.

Houd er rekening mee dat aan de verstrekking kosten zijn verbonden en dat een uittreksel vaak volstaat waar een volledig afschrift duurder is. Wie de inhoud van een uitspraak zoekt, moet niet bij deze bepaling zijn maar bij de regeling over afschriften van uitspraken.