Artikel 624 Rechtsvordering (624 Rv)

Schepen en luchtvaartuigen worden te boek gesteld in openbare registers, en op die teboekstelling bouwen alle rechten voort die daarna worden ingeschreven. Moet de teboekstelling zelf worden doorgehaald, dan is daarvoor in de gevallen die het Burgerlijk Wetboek aanwijst een machtiging van de rechter nodig. Artikel 624 Rv wijst aan welke rechtbank die verzoeken behandelt, met welke waarborg voor belanghebbenden, en bepaalt dat er voor een deel van deze verzoeken geen advocaat nodig is.

Welke rechtbank

Voor de verzoeken om machtiging tot doorhaling die het Burgerlijk Wetboek in het boek over vervoer en verkeersmiddelen noemt, is de rechtbank Rotterdam bevoegd. Dat past bij de keuze om scheepvaart- en vervoerszaken bij één rechtbank te concentreren, zoals ook artikel 621 Rv en artikel 625 Rv doen.

Voor de verzoeken uit het tweede lid ligt het anders. Daar gaat het om goedkeuring en om doorhaling in een andere registerregeling van hetzelfde wetboek, en wijst de wet de rechtbank aan van de woonplaats die dat wetboek zelf voor die gevallen aanwijst. De bevoegde rechtbank hangt dus af van die woonplaats en niet van Rotterdam.

Niemand raakt zijn recht kwijt zonder gehoord te zijn

Het derde lid bevat de kern van de bescherming. Een machtiging wordt pas verleend nadat degenen wier recht of beslag uit een inschrijving blijkt, en degenen ten gunste van wie voorlopige aantekeningen bestaan, zijn gehoord of behoorlijk zijn opgeroepen. Dat is logisch: doorhaling raakt precies die mensen. Een hypotheekhouder of een beslaglegger die uit het register blijkt, moet dus weten dat er een verzoek loopt.

Behoorlijk oproepen betekent dat de oproeping hen ook echt moet kunnen bereiken. Verschijnen zij daarna niet, dan kan de rechtbank beslissen; maar een doorhaling buiten hen om is uitgesloten.

De verleende machtiging wordt door de griffier van de rechtbank op het verzoekschrift aangetekend. De machtiging staat dus niet in een afzonderlijk stuk, maar wordt op het verzoek zelf geplaatst. Met dat stuk kan de verzoeker vervolgens bij de registerhouder terecht.

Zonder advocaat

Het vierde lid bepaalt dat bij de verzoeken van het eerste lid geen advocaat nodig is. Dat is een uitzondering die telt, want in verzoekschriftprocedures bij de rechtbank is bijstand door een advocaat meestal verplicht. Wie zelf een doorhaling wil bewerkstelligen, kan dat verzoek dus zelf indienen. Voor de verzoeken uit het tweede lid geldt deze uitzondering niet.

Een voorbeeld

Een zeeschip is gesloopt en hoeft niet langer in het register te staan. Degene die daarin als reder vermeld staat, kan de rechtbank Rotterdam om machtiging tot doorhaling van de teboekstelling vragen, zonder advocaat. De rechtbank beslist pas nadat degenen wier recht of beslag uit het register blijkt zijn gehoord of opgeroepen; de griffier tekent de machtiging aan op het verzoekschrift.

In de praktijk

Voor de verzoeker: zorg dat duidelijk is wie er in het register staat, want die personen moeten worden opgeroepen. Ontbreekt dat, dan stokt het verzoek.

Voor wie zelf een recht of een beslag in het register heeft: een oproeping voor zo'n verzoek is geen formaliteit. Het is de gelegenheid om te voorkomen dat een inschrijving verdwijnt waaraan uw positie hangt.