← Terug 238 · Proceskosten in zaken waarin u zelf mag procederen Verder 240 · De tarieven voor ambtshandelingen van de deurwaarder →

Artikel 239 Rechtsvordering (239 Rv)

Proceskosten in zaken met verplichte procesvertegenwoordiging

Wettekst

In zaken waarin partijen niet in persoon kunnen procederen, kunnen van de kosten van de wederpartij slechts de salarissen en verschotten van de advocaat van die wederpartij ten laste van de in het ongelijk gestelde partij worden gebracht.

Toelichting

Wie een zaak wint bij de rechtbank, krijgt lang niet altijd zijn volledige advocaatnota vergoed. Artikel 239 Rv legt dat uit: in zaken waarin partijen niet zelf mogen procederen en dus een advocaat moeten inschakelen, kunnen alleen het salaris en de verschotten van de advocaat van de wederpartij op de verliezende partij worden verhaald. Andere kosten die de winnaar aan de zaak besteedde, blijven buiten de kostenveroordeling.

Wat eronder valt

  • Salaris van de advocaat — de vergoeding voor het werk dat de advocaat in de procedure heeft verricht.
  • Verschotten — uitgaven die de advocaat voor de zaak deed, zoals het griffierecht en de kosten van de deurwaarder.
  • Niet: eigen tijd en interne kosten — uren van uw personeel, reiskosten van uw directeur of het uitzoekwerk binnen uw bedrijf tellen niet mee.

- Niet: het verschil met de werkelijke nota — wat uw advocaat u méér in rekening brengt, blijft voor uw rekening.

Hoe het salaris wordt berekend

Het salaris wordt niet berekend aan de hand van de werkelijke declaratie, maar aan de hand van een vast schema dat de gerechten daarvoor hanteren, het liquidatietarief. Elke proceshandeling levert een of meer punten op, zoals de dagvaarding, een conclusie of het bijwonen van een zitting, en de waarde per punt hangt af van het financiële belang van de zaak. Het aantal punten maal het tarief geeft het bedrag dat de rechter toekent.

Wat dat betekent voor uw afweging

Reken bij het begin van een zaak met twee posten die u hoe dan ook zelf draagt: het deel van uw advocaatkosten dat boven de forfaitaire vergoeding uitkomt, en het risico dat u verliest en dan ook de kosten van de ander moet dragen.

Een voorbeeld: een onderneming wint een geschil over een geleverde machine en heeft een fors bedrag aan advocaatkosten gemaakt. De rechtbank veroordeelt de wederpartij in de kosten, maar stelt het salaris van de advocaat vast volgens het gebruikelijke schema. De onderneming ontvangt daardoor een deel van haar kosten terug, aangevuld met het griffierecht en de dagvaardingskosten als verschotten, en houdt de rest zelf.

In de praktijk

Bespreek vooraf met uw advocaat welk deel van de kosten u naar verwachting kunt terugkrijgen, zodat u niet uitgaat van een volledige vergoeding. Voor zaken waarin u wel zelf mag procederen, zoals de meeste zaken bij de kantonrechter, geldt de afwijkende regeling van artikel 238 Rv.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Hoort het griffierecht bij de verschotten?

    Hoge Raad · 2023-12-22 · ECLI:NL:HR:2023:1810

    Het geschil betrof de begroting van de proceskosten en de hoogte van het griffierecht na een vermeerdering van eis. De Hoge Raad stelt voorop dat de in het ongelijk gestelde partij in de kosten wordt veroordeeld, en dat in zaken waarin partijen niet in persoon kunnen procederen alleen de salarissen en verschotten van de advocaat van de wederpartij ten laste van die partij kunnen worden gebracht. Onder die verschotten valt het aan de wederpartij in rekening gebrachte griffierecht. Vervolgens zet de Hoge Raad de regels van de Wet griffierechten burgerlijke zaken uiteen die bepalen welk griffierecht verschuldigd is.

  2. Kunnen onderzoekskosten als proceskosten worden toegewezen?

    Hoge Raad · 2016-04-22 · ECLI:NL:HR:2016:724

    Het hof had een partij als in het ongelijk gestelde veroordeeld in de kosten van een onderzoeksrapport. De Hoge Raad overweegt dat als het hof dat als een vorm van proceskostenveroordeling heeft bedoeld, het heeft miskend dat dit artikel niet voorziet in een veroordeling in dit soort kosten. Heeft het hof bedoeld die partij in buitengerechtelijke kosten te veroordelen, dan heeft het miskend dat het enkele feit dat zij in het ongelijk werd gesteld daarvoor geen grond kan opleveren.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 238 · Proceskosten in zaken waarin u zelf mag procederen Verder 240 · De tarieven voor ambtshandelingen van de deurwaarder →