Artikel 475ab Rv: De begrippen bij de beslagvrije voet

De regeling van de beslagvrije voet rekent met begrippen die uit andere wetten komen: alleenstaande, alleenstaande ouder, gehuwd, kind, belastbaar inkomen, woonkosten. Artikel 475ab Rv legt vast wat daarmee wordt bedoeld, door voor elk begrip te verwijzen naar de wet waar het thuishoort. Zo is er in de hele regeling maar één betekenis van bijvoorbeeld het woord alleenstaande, en kan een deurwaarder niet zelf invullen wat een begrip inhoudt.

Aansluiting bij het sociale zekerheidsrecht

De meeste begrippen komen uit de Participatiewet: wie als alleenstaande, alleenstaande ouder, echtgenoot of gehuwd geldt, en wanneer een kind ten laste komt. Voor het belastbaar inkomen wordt aangesloten bij de inkomstenbelasting, voor de gegevens over inkomen bij de polisadministratie die op grond van de wetgeving over de uitvoering van werk en inkomen wordt bijgehouden, en voor het woonadres bij de basisregistratie personen. Die keuze is bewust: de beslagvrije voet moet aansluiten bij het bestaansminimum zoals dat elders in het recht al is uitgewerkt.

Twee begrippen die eigen invulling krijgen

• De coördinerende deurwaarder. Liggen er beslagen van verschillende schuldeisers, dan is dat de deurwaarder die volgens de wet bevoegd is tot inning. Hij is het aanspreekpunt en stelt de beslagvrije voet vast, zodat niet iedere schuldeiser afzonderlijk gaat rekenen.

- De woonkosten. Voor een huurder is dat de rekenhuur zoals de huurtoeslagwetgeving die kent. Voor een eigenaar gaat het om de maandelijkse hypotheekrente en erfpacht, vermeerderd met de overige maandelijkse kosten tot een klein percentage van de WOZ-waarde. Zo tellen bij een koopwoning niet zomaar alle woonlasten mee.

Waarom dat uitmaakt

Deze definities zijn geen woordenboek voor de sier. Ze bepalen rechtstreeks hoeveel geld iemand met beslag maandelijks overhoudt. Of iemand als alleenstaande ouder telt, welk inkomen als belastbaar inkomen wordt genomen en welke woonkosten meetellen, kan tientallen euro's per maand schelen. Wie meent dat de deurwaarder van een verkeerde leefsituatie of van te lage woonkosten is uitgegaan, heeft in deze begrippen het aanknopingspunt om dat aan te kaarten.

De partner telt mee bij de informatieplichten

Het tweede lid heeft een heel andere strekking. Voor de bepalingen over het opvragen van gegevens rond het beslag geldt als schuldenaar ook degene met wie de schuldenaar in gemeenschap van goederen is gehuwd of onder die voorwaarden een geregistreerd partnerschap heeft. Dat sluit aan bij het vermogensrecht: wat in de gemeenschap valt, biedt verhaal, en dus mag de deurwaarder ook naar rekeningen van de partner vragen. Voor wie op huwelijkse voorwaarden buiten gemeenschap is getrouwd, geldt dit niet.

In de praktijk

Krijgt u te maken met loonbeslag of bankbeslag, geef dan uit uzelf de gegevens door die uw leefsituatie en woonlasten aantonen: een huurspecificatie, een hypotheekoverzicht, gegevens over kinderen die bij u horen. De deurwaarder rekent met wat hij weet, en wat hij niet weet valt meestal in uw nadeel uit. Klopt de leefsituatie waarvan hij uitgaat niet, meld dat dan schriftelijk en vraag om een nieuwe berekening.