Artikel 729 Rechtsvordering (729 Rv)

Voor beslag op luchtvaartuigen kent de wet een eigen regeling. Dit artikel bakent af waarvoor die geldt: voor luchtvaartuigen die in de openbare registers te boek staan, en voor luchtvaartuigen met de nationaliteit van een vreemde staat waarvoor het verdrag over conservatoir beslag op luchtvaartuigen geldt dat in 1933 in Rome tot stand kwam.

Waarom er een aparte regeling is

Een vliegtuig is bij uitstek mobiel en vertegenwoordigt een grote waarde. Tegelijk is het vaak onderdeel van een dienstregeling waarvan veel mensen afhankelijk zijn. Een beslag kan dus in één klap een luchtlijn ontregelen. Die combinatie van internationale mobiliteit en publiek belang verklaart waarom er internationale afspraken over zijn gemaakt en waarom de wet die hier laat doorwerken.

De twee categorieën

De eerste categorie is die van de toestellen die in Nederland in de openbare registers te boek staan. Bij die toestellen is er een register waaruit blijkt wie rechthebbende is en of er lasten op rusten, net als bij onroerende zaken en schepen.

De tweede categorie bestaat uit buitenlandse toestellen, mits het verdrag ten aanzien daarvan van kracht is. Valt een toestel buiten beide categorieën, dan mist deze afdeling toepassing en moet worden teruggevallen op de algemene regels over conservatoir beslag.

De begrippen uit het Burgerlijk Wetboek

Voor de uitleg van de gebruikte begrippen verwijst het tweede lid naar de omschrijvingen in het Burgerlijk Wetboek. Dat voorkomt dat dezelfde term in het vervoerrecht iets anders betekent dan in dit wetboek. Wie wil weten wat hier onder een luchtvaartuig wordt verstaan, kijkt dus daar.

Een voorbeeld

Een onderhoudsbedrijf heeft een openstaande rekening bij een buitenlandse maatschappij en overweegt beslag op een toestel dat binnenkort in Nederland wordt verwacht. De eerste vraag is niet of de vordering deugt, maar of dit toestel onder de regeling valt: staat het hier te boek, of geldt het verdrag ervoor. Het antwoord bepaalt welke regels gelden en of het beslag überhaupt mogelijk is.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is dit de eerste horde. Laat vooraf uitzoeken onder welke categorie het toestel valt, want een beslag dat op de verkeerde grondslag wordt gelegd kost tijd en geld en kan aansprakelijkheid opleveren.

Voor de exploitant of de eigenaar geldt hetzelfde omgekeerd: valt het toestel buiten de afdeling, of gaat het om een toestel dat op grond van artikel 729a Rv helemaal niet voor beslag vatbaar is, dan is dat het sterkste verweer dat er is.