Artikel 265 Rechtsvordering (265 Rv)

In zaken die een minderjarige betreffen, volgt de bevoegdheid het kind. Artikel 265 Rv wijst de rechter aan van de woonplaats van de minderjarige. Is er geen woonplaats in Nederland, dan is de rechter van het werkelijk verblijf van het kind bevoegd. Waar de ouders wonen of wie het verzoek indient, doet er voor deze vraag niet toe.

Waarom het kind centraal staat

In deze zaken gaat het om beslissingen die het leven van een kind rechtstreeks raken: gezag, omgang, verblijfplaats, voogdij en maatregelen van kinderbescherming. Door de plaats van het kind beslissend te maken, koppelt de wet de bevoegdheid aan de omgeving waarin het kind opgroeit, ongeacht welke ouder of instantie de procedure begint.

Woonplaats en werkelijk verblijf

• Woonplaats — het adres waar het kind volgens de wettelijke regels woont, wat meestal aansluit bij dat van de gezaghebbende ouder.
• Werkelijk verblijf — waar het kind feitelijk verblijft; dit telt als er geen woonplaats in Nederland is.

- Niet de woonplaats van de verzoeker — een ouder die elders woont, kan de zaak niet op grond van dit artikel naar zijn eigen gerecht halen.

Verhouding tot andere regels

Artikel 265 Rv maakt deel uit van de algemene bepalingen over de verzoekschriftprocedure en geldt voor zover de wet niets anders bepaalt. Het artikel regelt alleen de relatieve bevoegdheid: welk gerecht de zaak behandelt. Of een verzoek over een kind mogelijk is en aan welke eisen het moet voldoen, volgt uit de bepaling waarop het verzoek berust.

Wanneer het kind verhuist

Komt de woonplaats van een kind door een verhuizing in een ander rechtsgebied te liggen, dan is voor een nieuw verzoek de rechter van dat andere gebied bevoegd. Juist wanneer ouders het oneens zijn over een verhuizing, kan onduidelijk zijn waar het kind woont. Een toelichting in het verzoekschrift op waar het kind woont of verblijft en sinds wanneer, stelt de rechter in staat vast te stellen dat hij de zaak mag behandelen.

Een voorbeeld: na een scheiding woont het kind bij de moeder in Zwolle, terwijl de vader naar Rotterdam is verhuisd. Wil de vader een wijziging van de omgangsregeling verzoeken, dan dient hij dat verzoek in bij de rechter in het gebied waar het kind woont, dus in Zwolle. Heeft het kind geen woonplaats in Nederland, dan is de rechter van de plaats van zijn werkelijk verblijf bevoegd.

In de praktijk

Zoek eerst uit waar het kind woont en vermeld dat gegeven in uw verzoekschrift. Een verzoek bij een ander gerecht leidt tot verwijzing en daarmee tot vertraging. Houd er tot slot rekening mee dat deze regel over de plaats gaat; welke rechter binnen dat gerecht de zaak doet en welke procedure geldt, volgt uit de regeling waarop uw verzoek berust.