Artikel 807 Rechtsvordering (807 Rv)

Niet tegen elke beslissing kan worden opgekomen. Dit artikel somt een reeks beschikkingen op die het Burgerlijk Wetboek regelt en sluit daarvoor de gewone rechtsmiddelen uit. Er blijft één weg over, en die staat niet voor partijen open: cassatie in het belang der wet. Daarmee staat de beslissing in beginsel meteen vast voor wie het aangaat. Volstrekt is dat verbod echter niet. In de rechtspraak wordt aanvaard dat een partij toch in beroep of in cassatie kan gaan als zij aanvoert dat de rechter de regeling waar het om gaat ten onrechte niet heeft toegepast, haar heeft toegepast op een geval waarvoor zij niet geschreven is, of bij de behandeling een essentiële vorm heeft verzuimd. Gaat een van die drie verwijten op, dan wordt de zaak alsnog inhoudelijk bekeken.

Waarom de wetgever rechtsmiddelen uitsluit

De uitgesloten beschikkingen hebben iets gemeen: het gaat om beslissingen die snel moeten kunnen worden genomen en die vaak van tijdelijke of uitvoerende aard zijn. Bij kinderbeschermingsmaatregelen en bij beslissingen rond onderbewindstelling en mentorschap zou een lange beroepsprocedure de zaak eerder schaden dan verbeteren. De wetgever heeft daarom gekozen voor snelheid en rust boven de mogelijkheid van een tweede beoordeling.

Wat cassatie in het belang der wet is

Dit is een bijzonder rechtsmiddel dat wordt ingesteld door de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Het dient niet om het geschil tussen partijen over te doen, maar om een rechtsvraag te laten beantwoorden voor de rechtspraktijk. Aan de beslissing in de concrete zaak verandert het niets: wie de zaak verloor, blijft de verliezer. Partijen kunnen het bovendien niet zelf instellen; zij kunnen hooguit onder de aandacht brengen dat een kwestie principieel is.

• Geen hoger beroep bij het gerechtshof.
• Geen gewone cassatie op initiatief van een partij.

- Wel een oordeel van de Hoge Raad dat alleen voor de toekomst betekenis heeft.

Wat u dan nog wel kunt

Dat een rechtsmiddel is uitgesloten, betekent niet dat een situatie voor altijd vaststaat. In het familierecht kan bijna elke maatregel opnieuw aan de rechter worden voorgelegd wanneer de omstandigheden veranderen: een maatregel kan worden gewijzigd, verkort of beëindigd, en daarvoor gelden eigen regelingen in het Burgerlijk Wetboek. De route loopt dus niet omhoog naar het hof, maar opnieuw langs de rechter die over de maatregel gaat.

Een voorbeeld

Een ouder is het niet eens met een beschikking die onder dit artikel valt en wil in beroep. Zijn advocaat legt uit dat die weg is afgesloten. Wat wel kan, is een nieuw verzoek indienen zodra er iets wezenlijks verandert in de situatie van het kind, met stukken die dat onderbouwen. Dat kost tijd, maar het is de enige route die tot een andere beslissing kan leiden.

In de praktijk

Kijk altijd goed of uw beschikking werkelijk onder dit artikel valt; de opsomming is beperkt en de meeste beschikkingen in familiezaken zijn wel vatbaar voor hoger beroep binnen de termijn van artikel 806 Rv. Vermeldt de griffier bij het afschrift geen beroepsmogelijkheid, dan is dat een aanwijzing, maar geen bewijs. Laat het in twijfelgevallen nakijken door een advocaat voordat u de termijn ongebruikt voorbij laat gaan.