Artikel 659 Rechtsvordering (659 Rv)

Verzegeling heeft alleen zin als degene die de zegels legt ook werkelijk bij de zaken kan komen. Artikel 659 Rv regelt dat niet zelf, maar verklaart een aantal bepalingen uit de beslagregeling van overeenkomstige toepassing: de artikelen 444 en 444a Rv in hun geheel, en van artikel 444b Rv het tweede en het derde lid. Kort gezegd gaat het om toegang tot plaatsen waar de zaken zich bevinden, om wat er gebeurt als de deur dicht blijft, om de medewerking van anderen en om schade die daarbij ontstaat.

Wat een schakelbepaling doet

Een schakelbepaling herhaalt geen regels maar verwijst ernaar. De wetgever heeft die regels voor het beslag geschreven en vindt ze ook passend voor de verzegeling, omdat het probleem hetzelfde is: er moet ergens naar binnen worden gegaan waar iemand anders de sleutel heeft.

Van overeenkomstige toepassing betekent dat de regels worden toegepast met inachtneming van het verschil in situatie. Bij een beslag gaat het om verhaal voor een schuldeiser; hier gaat het om het veiligstellen van een nalatenschap of een gemeenschap. De bevoegdheden zijn hetzelfde, het doel is een ander.

Waarom dit nodig is

De zaken die moeten worden verzegeld, bevinden zich lang niet altijd op een plek waar de notaris vrij toegang heeft. Een erfgenaam of huisgenoot kan in de woning blijven wonen, een deelgenoot kan de sleutels van een opslagruimte of een kluis hebben, of de zaken staan bij een derde. Wie de verzegeling niet wil, kan dan proberen haar te verhinderen door eenvoudig niet open te doen.

Zonder deze schakel zou de verzegeling een papieren maatregel zijn: wel een verlof van de kantonrechter, maar geen middel om binnen te komen. Met deze schakel is duidelijk dat een gesloten deur het werk niet blokkeert en dat er zo nodig hulp van het bevoegd gezag kan worden ingeroepen.

De grenzen die daarbij horen

Ruime bevoegdheden gaan gepaard met waarborgen. Er wordt niet verder gegaan dan voor de taak nodig is, en er gelden regels over de gevolgen van schade die bij het binnentreden wordt aangericht. Wie in zijn woning wordt geconfronteerd met een verzegeling, staat dus niet rechteloos.

Het blijft bovendien bij verzegelen. De zaken worden niet meegenomen en niet verkocht; zij worden ontoegankelijk gemaakt totdat duidelijk is wie waarop recht heeft. Wat buiten de verzegeling blijft, wordt volgens artikel 665 Rv wel beschreven.

Een voorbeeld

De kantonrechter geeft verlof tot verzegeling van een woning waar de overledene met een van zijn kinderen woonde. Dat kind laat de notaris niet binnen. Dankzij deze schakelbepaling staat vast dat de gesloten deur geen eindstation is: er kan hulp worden ingeroepen om alsnog toegang te krijgen, en van alles wat er gebeurt wordt een proces-verbaal opgemaakt.

In de praktijk

Voor wie in de woning verblijft: tegenwerken houdt de verzegeling niet tegen en kan tot kosten leiden. Het is verstandiger aanwezig te zijn bij de verzegeling, zodat u ziet wat er wordt verzegeld en wat er buiten blijft, en zodat uw opmerkingen in het proces-verbaal terechtkomen.

Voor wie de verzegeling heeft gevraagd: reken erop dat de notaris de wettelijke weg volgt en niet zomaar een slot laat forceren. Dat kost soms een dag extra, maar het maakt de maatregel wel houdbaar.