Artikel 555 Rechtsvordering (555 Rv)

Een ontruiming mag nooit onaangekondigd gebeuren. Wie een uitspraak heeft waarin de ontruiming van een woning, een winkel of een ander gebouw is bevolen, moet eerst een deurwaarder inschakelen. Die reikt aan de bewoner of gebruiker een exploot uit: een officieel stuk waarin staat dat hij binnen drie dagen alsnog moet doen wat de uitspraak van hem eist, en waarin daarnaast de dag staat waarop de ontruiming anders wordt uitgevoerd. Pas als die drie dagen ongebruikt voorbij zijn, mag er echt worden ontruimd. Zijn er gronden om daarmee niet te wachten, dan kan de voorzieningenrechter de termijn korter maken; de deurwaarder mag dat ook mondeling aan hem vragen.

Wat er in het exploot moet staan

• Het bevel. De opdracht om binnen drie dagen alsnog te voldoen aan de executoriale titel, dus aan het stuk waarmee mag worden geëxecuteerd. Bij een ontruiming betekent dat: zelf vertrekken en het pand leeg en ontruimd achterlaten.
• De datum. Het exploot noemt de dag waarop de ontruiming zal plaatsvinden als er niets gebeurt. De wet schrijft die vermelding uitdrukkelijk voor; aan de hand van die datum weet de bewoner hoeveel tijd hij heeft om te reageren.

- De aanvullende regels. De wet verklaart twee bepalingen uit het beslag op onroerende zaken van overeenkomstige toepassing. Artikel 502 Rv gaat over het bevel zelf: wat daarin moet staan en dat de voorzieningenrechter de termijn kan bekorten. Artikel 503 Rv gaat over de houdbaarheid ervan: wie na het bevel een jaar voorbij laat gaan, moet het bevel vernieuwen.

Wat de bewoner met die drie dagen kan

In die drie dagen kan de bewoner contact opnemen met de tegenpartij over een regeling, of naar de voorzieningenrechter stappen met een executiegeschil op grond van artikel 438 Rv als hij vindt dat de ontruiming niet mag doorgaan. Laat hij de termijn verlopen zonder iets te doen, dan komt de deurwaarder op de aangekondigde dag en gaat de ontruiming gewoon door.

Een nieuwe datum

Het tweede lid bepaalt: vindt de gedwongen ontruiming niet plaats op de datum die in het exploot staat, dan moet de nieuwe datum ten minste drie dagen vóór de ontruiming aan de schuldenaar worden aangezegd.

Een voorbeeld. De gebruiker van een opslagloods is bij vonnis veroordeeld de loods te ontruimen. De deurwaarder brengt het ontruimingsexploot uit met een datum over twee weken. Op die dag blijkt het transportbedrijf dat de opgeslagen goederen moet afvoeren niet beschikbaar te zijn, zodat de ontruiming niet kan worden uitgevoerd. De deurwaarder kiest een nieuwe datum; die moet hij ten minste drie dagen tevoren aan de gebruiker aanzeggen voordat hij alsnog mag ontruimen.

In de praktijk

Voor de bewoner is het exploot het laatste duidelijke waarschuwingssignaal. De kosten van de deurwaarder, het transport en de opslag komen in beginsel voor rekening van degene die wordt ontruimd. Voor de executant geldt dat een ontruiming zonder exploot of zonder aangezegde datum niet voldoet aan dit artikel.