Artikel 1019z Rechtsvordering (1019z Rv)

Niet elk geschilpunt leent zich voor een deelgeschil. Artikel 1019z Rv geeft de rechter één maatstaf om het verzoek de deur te wijzen: draagt de gevraagde beslissing naar zijn oordeel onvoldoende bij aan het bereiken van een vaststellingsovereenkomst, dan volgt afwijzing. De regeling is een hulpmiddel bij de onderhandeling, en wat daar niets aan bijdraagt hoort er niet thuis.

Wat de rechter afweegt

De rechter kijkt vooruit. Hij stelt zich de vraag wat er gebeurt als hij de gevraagde beslissing geeft: komen partijen daarmee werkelijk dichter bij een regeling, of blijven er zoveel andere twistpunten liggen dat het antwoord hen nauwelijks verder helpt? Daarbij weegt hij ook de investering mee die de behandeling vraagt in tijd, geld en onderzoek, afgezet tegen wat het oplevert.

Verzoeken sneuvelen vooral in twee situaties. De eerste is dat er nog uitgebreid bewijs nodig is, bijvoorbeeld getuigenverhoren of meerdere deskundigenonderzoeken; dan is de zaak te zwaar voor deze snelle route. De tweede is dat partijen in werkelijkheid over alles van mening verschillen; dan is er geen deel dat je eruit kunt lichten.

Afwijzen kan ook gedeeltelijk

De wet zegt dat de rechter afwijst "voor zover" de beslissing onvoldoende kan bijdragen. Dat betekent dat hij mag splitsen. Legt u drie vragen voor en helpt alleen de eerste partijen verder, dan kan hij op die vraag beslissen en de rest laten liggen. Het loont dus om per vraag te onderbouwen waarom een antwoord de onderhandeling vlot trekt.

Afwijzing is geen inhoudelijk ongelijk

Wordt uw verzoek afgewezen op deze grond, dan heeft de rechter niet gezegd dat u ongelijk heeft. Hij heeft alleen gezegd dat deze route voor deze vraag niet passend is. De vraag zelf kunt u nog gewoon in een bodemprocedure aan de orde stellen, waar wel ruimte is voor uitgebreid bewijs.

Wel is de weg terug beperkt: tegen de beschikking op een deelgeschilverzoek staat volgens artikel 1019bb Rv in beginsel geen rechtsmiddel open. Hoger beroep tegen een afwijzing is dus doorgaans geen optie. Dat maakt de onderbouwing van het verzoek des te belangrijker.

De kosten

Ook bij een afwijzing speelt de kostenvraag. Artikel 1019aa Rv bepaalt dat de rechter de kosten aan de zijde van degene die schade door dood of letsel lijdt in de beschikking begroot. Wie een verzoek indient dat volstrekt kansloos of onnodig is, loopt het risico dat de rechter daar bij die begroting rekening mee houdt.

Een voorbeeld. Een benadeelde vraagt de rechter te beslissen over de aansprakelijkheid, over de omvang van het verlies aan arbeidsvermogen én over het smartengeld. Over de laatste twee punten is nog vrijwel geen informatie uitgewisseld. De rechter kan dan de aansprakelijkheidsvraag beantwoorden en de rest afwijzen, omdat een oordeel daarover nu nog niets losmaakt.

In de praktijk

Kies één knelpunt of een klein aantal samenhangende knelpunten en leg uit waarom juist daar het overleg op vastloopt. Laat zien wat er wél is uitonderhandeld, want dat maakt aannemelijk dat er na de beslissing een regeling in zicht is. Dat is precies wat deze bepaling van u vraagt.