Artikel 845 Rv: Weigeren van gegevens wegens gewichtige redenen

Wie gegevens onder zich heeft die van belang zijn voor een schadeclaim wegens een inbreuk op het mededingingsrecht, moet die in beginsel laten zien. De algemene regeling van artikel 194 Rv kent daarop twee uitzonderingen: een verschoningsrecht als bedoeld in artikel 165, tweede lid, Rv, en gewichtige redenen die zich tegen verstrekking verzetten. Van dat tweede onderdeel wijkt artikel 845 Rv af: het schrijft voor deze zaken zelf voor wanneer inzage, afschrift of uittreksel achterwege mag blijven, namelijk wanneer daarvoor gewichtige redenen bestaan. De uitzondering voor wie beroepshalve tot geheimhouding is gehouden, blijft daarnaast onverkort gelden.

Voor wie de regel geldt

De bepaling richt zich tot iedereen die de gegevens tot zijn beschikking heeft of onder zich houdt. Dat is meestal de aangesproken onderneming, maar het kan ook een derde zijn: een adviseur, een accountant, een moedermaatschappij of een afnemer verderop in de keten. De vraag is niet van wie de stukken zijn, maar wie er feitelijk over kan beschikken.

Wat een gewichtige reden kan zijn

De wet vult het begrip niet in en laat de weging aan de rechter. In de rechtspraktijk gaat het om belangen die zo zwaar wegen dat zij het belang bij waarheidsvinding opzij zetten: bedrijfsgeheimen die door verstrekking hun waarde verliezen, gegevens van derden die niets met het geschil te maken hebben, of vertrouwelijkheid die op een andere wettelijke grond rust. Een enkel ongemak of de vrees voor een hogere claim is geen gewichtige reden.

Wie beslist en wat de rechter kan doen

De houder van de stukken beslist niet zelf met een beroep dat verder niet toetsbaar is. Wordt inzage gevorderd, dan beoordeelt de rechter of de aangevoerde reden werkelijk gewichtig is. Loopt de vordering vast op vertrouwelijkheid, dan hoeft de uitkomst geen alles of niets te zijn: de rechter kan bepalen dat stukken worden geschoond, dat alleen bepaalde passages worden verstrekt of dat de kring van personen die ze te zien krijgen wordt beperkt.

Een voorbeeld. Een afnemer vordert inzage in de interne prijscalculaties van een leverancier om zijn schade te kunnen berekenen. Die calculaties bevatten ook actuele marges over producten die buiten het geschil vallen. De leverancier kan zich op gewichtige redenen beroepen voor dat deel, terwijl de gegevens over de periode en de producten waar het geschil over gaat wel op tafel moeten komen.

In de praktijk

Voor wie inzage vordert, loont het om de vordering scherp af te bakenen naar periode, product en type stuk. Hoe breder de vraag, hoe eerder een beroep op gewichtige redenen kans maakt.

Voor wie inzage moet geven, geldt het omgekeerde: onderbouw per categorie stukken waarom verstrekking schade toebrengt, en bied zelf een minder ingrijpende variant aan. Een algemeen beroep op vertrouwelijkheid houdt zelden stand, en levert bovendien het beeld op dat er iets te verbergen valt.