Artikel 553 Rechtsvordering (553 Rv)

Soms worden bij een executie meer onroerende zaken samen voor één prijs verkocht, of een pand samen met de roerende zaken die daarbij horen. Dan is niet zichtbaar welk deel van de prijs bij welk object hoort. Dit artikel lost dat op voor de verdeling: wie een recht of voorrang op maar één van die objecten had, deelt alleen mee in het deel van de opbrengst dat daaraan kan worden toegerekend.

Waarom toerekening nodig is

Rechten zijn objectgebonden. Een hypotheek rust op een bepaald perceel, een voorrang kan aan bepaalde zaken zijn verbonden. Wordt alles in één koop verkocht, dan zou zonder toerekening een rechthebbende op het ene object meeprofiteren van de waarde van het andere, of juist tekortkomen. De wet herstelt daarom rekenkundig wat door de gezamenlijke verkoop is samengevoegd.

Wat er wordt verdeeld

Het gaat om de netto-opbrengst: de prijs na aftrek van wat er van de executie af moet. Die opbrengst wordt naar schatting toegerekend aan de afzonderlijke zaken of rechten. Ieder die met een recht of met voorrang deelneemt aan de rangregeling, doet dat alleen binnen dat toegerekende gedeelte, en niet daarbuiten.

Wie de schatting maakt

De rechter-commissaris stelt het voorstel op in de staat van verdeling, aan de hand van de overgelegde stukken. Zo nodig hoort hij deskundigen. Dat laatste is geen luxe: bij een boerenbedrijf, een bedrijfscomplex of een pand met machines kan de verhouding tussen de onderdelen sterk uiteenlopen en bepaalt de schatting rechtstreeks wie wat krijgt.

Een voorbeeld. Een agrarisch bedrijf wordt in één koop verkocht: de boerderij, twee percelen land en de inventaris die daarbij hoort. Op één perceel rustte een hypotheek, de andere schuldeisers hebben beslag op het geheel. De rechter-commissaris schat welk deel van de opbrengst aan dat perceel toekomt; de hypotheekhouder heeft alleen daarbinnen voorrang.

In de praktijk

Hebt u een recht op maar één van de verkochte objecten, breng dan tijdig materiaal in waaruit de waarde daarvan blijkt: taxaties, kadastrale gegevens, gegevens over gebruik en opbrengst. De schatting van de rechter-commissaris steunt op wat er wordt overgelegd, en achteraf bijsturen is lastig. Vraag zo nodig om inschakeling van een deskundige; dat kost iets, maar bij grote verschillen tussen de onderdelen verdient het zich terug.